Con ngoài giá thú là con sinh ra ngoài quan hệ hôn nhân hợp pháp, tức là con được sinh ra khi cha mẹ không đăng ký kết hôn. Vậy theo pháp luật Việt Nam, con ngoài giá thú có quyền lợi như thế nào? Bài viết này sẽ giúp bạn tìm hiểu về vấn đề này.
1. Quyền lợi của con ngoài giá thú
Căn cứ theo khoản 2 Điều 68 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014: “Con sinh ra không phụ thuộc vào tình trạng hôn nhân của cha mẹ đều có quyền và nghĩa vụ như nhau đối với cha mẹ của mình được quy định tại Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan”.
Như vậy, từ quy định này cho thấy, con ngoài giá thú có quyền và nghĩa vụ ngang bằng con chung, bao gồm:
Quyền nhận cha, mẹ
- Con ngoài giá thú có quyền được xác nhận quan hệ cha, mẹ – con.
- Nếu cha không tự nguyện nhận con, mẹ hoặc chính đứa trẻ (khi đủ tuổi) có quyền yêu cầu tòa án xác định quan hệ cha – con thông qua giấy khai sinh, ADN hoặc bằng chứng khác.
- Khi cha đã thừa nhận con, mọi quyền lợi của con ngoài giá thú được đảm bảo như con chung.
Quyền nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục
- Con ngoài giá thú có quyền được cha/mẹ chăm sóc, nuôi dưỡng đầy đủ cả về vật chất và tinh thần.
- Nếu cha mẹ không sống chung, người không trực tiếp nuôi con phải cấp dưỡng theo quy định của pháp luật.
Quyền thừa kế
- Con ngoài giá thú có quyền thừa kế tài sản của cha mẹ như con chung, theo quy định về thừa kế theo pháp luật tại Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015.
- Nếu cha/mẹ không để lại di chúc, con ngoài giá thú vẫn được hưởng phần di sản ngang bằng với con chung.
Quyền mang họ và khai sinh
- Con ngoài giá thú có thể mang họ cha hoặc mẹ theo thỏa thuận.
- Nếu chưa xác định được cha, con sẽ mang họ mẹ và giấy khai sinh chỉ ghi thông tin của mẹ.
- Khi xác định được cha, con có quyền yêu cầu thay đổi thông tin khai sinh để ghi nhận đầy đủ cha mẹ.
Các quyền khác
- Quyền được bảo vệ, không bị phân biệt đối xử dưới bất kỳ hình thức nào.
- Quyền hưởng bảo hiểm y tế, học hành, được bảo vệ bởi pháp luật như con chung.
2. So sánh quyền lợi của con ngoài giá thú và con chung
Về quyền nhận cha mẹ
- Con chung: Mặc nhiên có cha mẹ hợp pháp
- Con ngoài giá thú: Phải yêu cầu xác nhận quan hệ cha – con nếu cha không thừa nhận
Về quyền nuôi con
- Con chung: Được cha mẹ nuôi dưỡng, chăm sóc đầy đủ
- Con ngoài giá thú: Có quyền tương tự, nhưng có thể phải yêu cầu cha mẹ thực hiện trách nhiệm.
Về quyền thừa kết
- Con chung: Được thừa kế theo di chúc hoặc pháp luật
- Con ngoài giá thú: Có quyền thừa kế ngang bằng với con chung
Về trách nhiệm cấp dưỡng
- Con chung: Luôn được cha/mẹ cấp dưỡng nếu không trực tiếp nuôi con
- Con ngoài giá thú: Có quyền được cấp dưỡng nhưng phai xác định cha trước
Về họ và giấy khai sinh:
- Con chung: Ghi đủ thông tin cha mẹ
- Con ngoài giá thú: Có thể chỉ có thông tin mẹ nếu cha chưa thừa nhận
3. Một số lưu ý quan trọng đối với con ngoài giá thú
- Nếu cha không tự nguyện nhận con, người mẹ hoặc con (khi đủ tuổi) có thể yêu cầu tòa án xác nhận quan hệ cha – con.
- Khi đã xác nhận quan hệ cha – con, con ngoài giá thú có quyền lợi tương đương con chung, không bị phân biệt đối xử.
- Việc thừa nhận con có thể được thực hiện thông qua tờ khai nhận con tại UBND hoặc thông qua xét nghiệm ADN nếu có tranh chấp.
Xem thêm:
Hủy kết hôn trái pháp luật, hậu quả của việc hủy kết hôn trái pháp luật
Quyền nuôi con và nghĩa vụ cấp dưỡng sau khi ly hôn
Ly hôn có yếu tố nước ngoài: hồ sơ, trình tự thủ tục và thẩm quyền giải quyết
Kết hôn có yếu tố nước ngoài: hồ sơ, trình tự thủ tục và thẩm quyền giải quyết
Chia tài sản khi ly hôn có yếu tố nước ngoài
Quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con chưa thành niên
Tài sản riêng của vợ chồng, các yếu tố xác định tài sản riêng
Nghĩa vụ tài sản của vợ chồng đối với người thứ ba
