Kinh doanh nhỏ lẻ có phải kê khai và nộp thuế?

Đánh giá bài viết

Trong những năm gần đây, hình thức kinh doanh nhỏ lẻ đang phát triển mạnh mẽ ở cả hai không gian: thực tế và trực tuyến. Từ những người bán hàng rong, bán đồ ăn sáng trên vỉa hè đến các chủ shop online hoạt động sôi nổi trên mạng xã hội như Facebook, TikTok, Shopee, Lazada… tất cả đều là những cá nhân hoặc nhóm cá nhân đang tham gia hoạt động thương mại mà không thành lập doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh chính thức. Câu hỏi đặt ra là: họ có phải nộp thuế không? Pháp luật Việt Nam hiện hành quy định như thế nào về nghĩa vụ thuế đối với những đối tượng này?

Thực trạng phổ biến hiện nay: bán hàng livestream, ship hàng, bán vỉa hè

Tại các đô thị lớn như TP.HCM, Hà Nội, hay các tỉnh thành khác, việc kinh doanh nhỏ lẻ diễn ra hằng ngày trên nhiều đường phố. Những hình thức thường gặp bao gồm:

Bán hàng ăn, nước uống, quần áo, trái cây… ngay trên vỉa hè hoặc lề đường.
Bán hàng rong không cố định, di chuyển giữa các khu dân cư.
Cá nhân bán hàng online qua mạng xã hội, không có cửa hàng cố định.
Người livestream bán quần áo, mỹ phẩm, đồ gia dụng và tự thực hiện giao hàng qua đơn vị vận chuyển.

Đặc điểm chung của nhóm này là quy mô nhỏ, không đăng ký hộ kinh doanh, không có mã số thuế và cũng không lập hóa đơn cho giao dịch. Nhiều người trong số họ cho rằng hoạt động của mình là “tự phát”, “nhỏ lẻ”, hoặc “bán chơi” nên không phải nộp thuế. Tuy nhiên, theo quy định pháp luật hiện hành, quan điểm đó không hoàn toàn đúng.

Quan điểm của pháp luật thuế: Có thể phải nộp thuế nếu vượt ngưỡng doanh thu

Theo quy định tại Thông tư số 40/2021/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành, cá nhân có hoạt động kinh doanh (kể cả không đăng ký hộ kinh doanh) vẫn có nghĩa vụ nộp thuế nếu doanh thu từ hoạt động đó vượt quá 100 triệu đồng/năm.

a) Ngưỡng doanh thu chịu thuế

Nếu cá nhân có tổng doanh thu trong năm từ tất cả các hoạt động kinh doanh dưới 100 triệu đồng/năm thì không phải nộp thuế.
Nếu tổng doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở lên thì phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN theo phương pháp khoán.

b) Tỷ lệ thuế phải nộp

Tùy theo ngành nghề kinh doanh, tỷ lệ thuế được áp dụng trên doanh thu như sau:

Bán hàng hóa (quần áo, thực phẩm…):

Thuế GTGT: 1%
Thuế TNCN: 0,5%
→ Tổng cộng: 1,5% doanh thu.

Dịch vụ ăn uống, giải khát:

Thuế GTGT: 3%
Thuế TNCN: 1,5%
→ Tổng cộng: 4,5% doanh thu.

Dịch vụ khác (ví dụ ship hàng, làm đẹp…):

Thuế GTGT: 5%
Thuế TNCN: 2%
→ Tổng cộng: 7% doanh thu.

Kinh doanh không đăng ký vẫn có thể bị truy thu và xử lý

Một số người lầm tưởng rằng chỉ khi đăng ký kinh doanh mới phải nộp thuế. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành phân biệt rất rõ giữa trách nhiệm thuế và trách nhiệm đăng ký kinh doanh. Dù không đăng ký hộ kinh doanh, nhưng nếu cá nhân có hoạt động bán hàng thường xuyên và đạt doanh thu vượt ngưỡng thì vẫn bị truy thu thuế, xử phạt vi phạm hành chính, và trong một số trường hợp nghiêm trọng có thể bị xử lý hình sự.

Trách nhiệm kê khai thuế của cá nhân kinh doanh không đăng ký

Luật Quản lý thuế 2019 quy định rõ: mọi tổ chức, cá nhân có hoạt động kinh doanh tạo ra thu nhập đều có nghĩa vụ kê khai và nộp thuế. Điều này đồng nghĩa rằng dù không đăng ký hộ kinh doanh, cá nhân vẫn có thể tự đến cơ quan thuế địa phương để đăng ký mã số thuế cá nhân và tự kê khai thuế.

Một số biện pháp giám sát điển hình

Phối hợp với các sàn thương mại điện tử như Shopee, Lazada để thu thập dữ liệu giao dịch.
Theo dõi hoạt động livestream bán hàng trên mạng xã hội như Facebook, TikTok.
Thu thập thông tin từ ngân hàng nếu phát sinh lượng tiền giao dịch lớn, bất thường.
Mời cá nhân lên làm việc, xác minh thu nhập, yêu cầu kê khai và nộp thuế.

Các trường hợp bị xử phạt vì trốn thuế hoặc không kê khai

Căn cứ theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, mức xử phạt đối với hành vi vi phạm quy định về thuế đối với cá nhân kinh doanh như sau:

Không nộp hồ sơ khai thuế: phạt từ 2 triệu đến 25 triệu đồng tùy mức độ.
Khai sai doanh thu để trốn thuế: bị truy thu toàn bộ số thuế và phạt 1–3 lần số thuế trốn.
Trường hợp trốn thuế có tổ chức, số tiền lớn (trên 100 triệu đồng) và tính chất nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 200 Bộ luật Hình sự với hình phạt:
- Phạt tiền đến 3 tỷ đồng;
- Hoặc phạt tù đến 7 năm.

Ví dụ thực tế:

Năm 2022, Cục Thuế TP.HCM đã yêu cầu nhiều cá nhân bán hàng online kê khai và nộp thuế sau khi phát hiện doanh thu lên đến hàng tỷ đồng/năm. Một người bán mỹ phẩm online đã nộp tới 400 triệu đồng tiền thuế truy thu sau khi bị kiểm tra dữ liệu giao dịch ngân hàng.

Một số khuyến nghị pháp lý dành cho người kinh doanh nhỏ lẻ

a) Đối với cá nhân bán hàng online, bán vỉa hè:

Theo dõi doanh thu hằng tháng và tính tổng cộng theo năm để xác định có vượt ngưỡng 100 triệu đồng/năm hay không. Trường hợp vượt ngưỡng, nên chủ động liên hệ cơ quan thuế để đăng ký mã số thuế cá nhân và kê khai tự nguyện.
Lưu giữ sổ sách, hóa đơn, chứng từ, nhất là với các giao dịch lớn.
Tự đánh giá rủi ro pháp lý để xem có nên đăng ký hộ kinh doanh cá thể để hợp pháp hóa hoạt động lâu dài.

b) Đối với người bán trên nền tảng số

Tìm hiểu chính sách thuế của các sàn TMĐT đang sử dụng.
Nếu bán hàng livestream, nên có hệ thống ghi nhận đơn hàng, tổng kết doanh thu để phục vụ cho việc kê khai.

Kết luận

Pháp luật thuế hiện hành không phân biệt hình thức kinh doanh vỉa hè hay trực tuyến, có hay không đăng ký hộ kinh doanh, mà căn cứ vào doanh thu thực tế phát sinh trong năm để xác định nghĩa vụ thuế. Điều này đồng nghĩa với việc, bất kỳ ai có hoạt động kinh doanh, nếu đạt mức doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở lên, đều phải kê khai và nộp thuế, kể cả trong trường hợp hoạt động “nhỏ lẻ”, “tự phát”.

Xem thêm

Giao dịch “BỐC HƠI” chỉ vì 1 lỗi nhỏ – Cảnh báo đỏ cho mọi nhà

Muốn khởi nghiệp? Tìm hiểu ngay về các loại hình doanh nghiệp

LUẬTSƯ.NET CHUYÊN TƯ VẤN VÀ CUNG CẤP CÁC DỊCH VỤ SAU:

Địa chỉ, số điện thoại Luật sư giỏi TP.HCM

Nếu bạn cần hỗ trợ trong việc giải quyết tranh chấp hợp đồng cho vay tài sản, hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn miễn phí và hỗ trợ pháp lý chuyên nghiệp.

LUẬTSƯ.NET – LUẬT SƯ GIỎI TP.HCM

📞 Số điện thoại: 0364919191 – 0919989876
📍 Địa chỉ: Số 11 Đường Số 7, KDC CityLand Park Hills, Phường 10, Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh 700000
🌐 Website: www.luậtsư.net
📧 Email: tuvanmienphi@luậtsư.net

“Chọn chúng tôi, chọn giải pháp pháp lý hiệu quả nhất!

LUẬTSƯ.NET CHUYÊN TƯ VẤN VÀ CUNG CẤP CÁC DỊCH VỤ SAU:

Địa chỉ, số điện thoại Luật sư giỏi TP.HCM

LUẬTSƯ.NET – LUẬT SƯ GIỎI TP.HCM

“Chọn chúng tôi, chọn giải pháp pháp lý hiệu quả nhất!

Tại sao chọn LUẬTSƯ.NET?

Đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm: Chúng tôi đã xử lý thành công hàng trăm vụ tranh chấp nợ khó đòi, từ cá nhân đến doanh nghiệp.
Tư vấn toàn diện: Hỗ trợ khách hàng từ giai đoạn tư vấn ban đầu đến khi thi hành án.
Chi phí minh bạch: Cam kết chi phí dịch vụ hợp lý, rõ ràng, không phát sinh.
Thời gian giải quyết nhanh chóng: Luật sư của chúng tôi luôn đặt lợi ích khách hàng lên hàng đầu và tối ưu hóa thời gian xử lý vụ việc.

Đăng ký thành lập doanh nghiệp trọn gói giá rẻ chỉ 599k: https://dangkykinhdoanh.top/

Tại sao chọn LUẬTSƯ.NET?

Đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm: Chúng tôi đã xử lý thành công hàng trăm vụ tranh chấp nợ khó đòi, từ cá nhân đến doanh nghiệp.
Tư vấn toàn diện: Hỗ trợ khách hàng từ giai đoạn tư vấn ban đầu đến khi thi hành án.
Chi phí minh bạch: Cam kết chi phí dịch vụ hợp lý, rõ ràng, không phát sinh.
Thời gian giải quyết nhanh chóng: Luật sư của chúng tôi luôn đặt lợi ích khách hàng lên hàng đầu và tối ưu hóa thời gian xử lý vụ việc.

Đăng ký thành lập doanh nghiệp trọn gói giá rẻ chỉ 599k: https://dangkykinhdoanh.top/

Kinh doanh nhỏ lẻ có phải kê khai và nộp thuế?

Thực trạng phổ biến hiện nay: bán hàng livestream, ship hàng, bán vỉa hè

a) Ngưỡng doanh thu chịu thuế

b) Tỷ lệ thuế phải nộp

Kinh doanh không đăng ký vẫn có thể bị truy thu và xử lý

Trách nhiệm kê khai thuế của cá nhân kinh doanh không đăng ký

Một số biện pháp giám sát điển hình

Các trường hợp bị xử phạt vì trốn thuế hoặc không kê khai

Một số khuyến nghị pháp lý dành cho người kinh doanh nhỏ lẻ

a) Đối với cá nhân bán hàng online, bán vỉa hè:

b) Đối với người bán trên nền tảng số

Kết luận

Xem thêm

LUẬTSƯ.NET CHUYÊN TƯ VẤN VÀ CUNG CẤP CÁC DỊCH VỤ SAU:

Địa chỉ, số điện thoại Luật sư giỏi TP.HCM

LUẬTSƯ.NET CHUYÊN TƯ VẤN VÀ CUNG CẤP CÁC DỊCH VỤ SAU:

Địa chỉ, số điện thoại Luật sư giỏi TP.HCM

Tại sao chọn LUẬTSƯ.NET?

Tại sao chọn LUẬTSƯ.NET?

NGOẠI TÌNH VÀ LY HÔN QUYỀN CHIA TÀI SẢN VÀ QUYỀN NUÔI CON ĐƯỢC QUY ĐỊNH THẾ NÀO?

GIÀNH QUYỀN NUÔI CON VÀ MỨC CẤP DƯỠNG: CÁCH ĐẢM BẢO QUYỀN LỢI TỐT NHẤT CHO CON

VỢ CHỒNG VAY NỢ RIÊNG: KHI NÀO BẠN PHẢI GÁNH NỢ THAY CHO ĐỐI PHƯƠNG?