Mua hàng điện tử, đồ gia dụng online – Khi nào được đổi trả theo luật?

Trong thời đại mua sắm trực tuyến phát triển mạnh mẽ, việc đặt mua đồ điện tử, đồ gia dụng qua các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội hay website bán hàng đã trở thành thói quen của nhiều người tiêu dùng. Tuy nhiên, không ít trường hợp nhận hàng không đúng mô tả, hàng bị lỗi, hư hỏng hoặc không đảm bảo chất lượng.

1. Cơ sở pháp lý

Quyền đổi trả hàng hóa được điều chỉnh bởi các văn bản pháp luật sau:

• Luật Thương mại 2005: Điều 39, Điều 40 quy định quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng mua bán hàng hóa, bao gồm trách nhiệm khi hàng không phù hợp hợp đồng.
• Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023: Điều 8, Điều 23, Điều 31 quy định quyền đổi, trả, sửa chữa hàng hóa, trách nhiệm bảo hành và bảo đảm chất lượng.
• Nghị định 55/2024/NĐ-CP: Quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
• Bộ luật Dân sự 2015: Điều 428, Điều 439, Điều 445 về quyền hủy bỏ hợp đồng, quyền yêu cầu thay thế, khắc phục khi hàng hóa có khuyết tật.

2. Các trường hợp được đổi, trả hàng theo luật

Theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 và Luật Thương mại 2005, người mua có quyền đổi hoặc trả hàng trong các trường hợp sau:

• Hàng không đúng mô tả hoặc hợp đồng: Sản phẩm nhận được khác thông tin sản phẩm được giới thiệu, quảng cáo hoặc nội dung đã thỏa thuận (ví dụ: Đặt mua tivi 4K nhưng giao tivi Full HD; mua máy giặt 9kg nhưng giao loại 7kg).
• Hàng lỗi kỹ thuật, hỏng hóc từ nhà sản xuất: Lỗi phát sinh do quy trình sản xuất, linh kiện hoặc cấu trúc sản phẩm, không phải do người dùng sử dụng sai. Người bán phải đổi hàng mới, sửa chữa miễn phí hoặc hoàn tiền theo thỏa thuận.
• Hàng hư hỏng trong quá trình vận chuyển: Nếu rủi ro chưa chuyển sang người mua (theo Điều 57 Luật Thương mại), người bán phải chịu trách nhiệm đổi hàng.
• Không đủ số lượng, sai chủng loại, màu sắc: Người mua có quyền yêu cầu đổi đúng hàng hoặc hủy hợp đồng.
• Hàng không đảm bảo an toàn: Sản phẩm tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn như chập điện, rò rỉ, phát nổ… Người tiêu dùng có quyền trả hàng và yêu cầu bồi thường.

3. Điều kiện để đổi trả hợp pháp

Để yêu cầu đổi trả, người mua cần:

• Giữ hóa đơn, chứng từ mua hàng, phiếu bảo hành (nếu có).
• Hàng còn nguyên tem, nhãn, số serial, trừ khi lỗi kỹ thuật không do người mua.
• Có bằng chứng chứng minh lỗi hoặc khác biệt (ảnh, video, biên bản xác nhận).

4. Quyền và nghĩa vụ của các bên

Người bán:

• Phải công khai, rõ ràng chính sách đổi trả, không được cắt giảm quyền hợp pháp của người tiêu dùng.
• Chịu trách nhiệm về chất lượng, an toàn và tính phù hợp của hàng hóa.

Người mua:

• Có quyền lựa chọn đổi hàng, sửa chữa hoặc hoàn tiền.
• Có quyền khiếu nại, tố cáo đến Cục Cạnh tranh và bảo vệ người tiêu dùng, hoặc khởi kiện ra tòa khi quyền lợi bị xâm phạm.

5. Lời khuyên thực tiễn

• Khi mua đồ điện tử, gia dụng online, nên lưu lại thông tin sản phẩm, điều khoản bảo hành và đổi trả.
• Kiểm tra ngay khi nhận hàng, ghi lại video quá trình mở hộp để làm bằng chứng.
• Nếu xảy ra tranh chấp, nên gửi yêu cầu bằng văn bản đến người bán kèm chứng cứ trước khi khiếu nại hoặc khởi kiện.

6. Kết luận:

Pháp luật hiện hành đã quy định khá rõ về quyền đổi trả hàng, đặc biệt với giao dịch mua bán trực tuyến. Việc nắm chắc quy định tại Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 và Luật Thương mại 2005 không chỉ giúp người mua bảo vệ quyền lợi mà còn giúp người bán kinh doanh minh bạch, tránh rủi ro pháp lý và giữ uy tín trên thị trường.

Xem thêm 

Quyền lợi của người tiêu dùng dễ bị tổn thương có gì đặc biệt?

Quyền và nghĩa vụ mà người tiêu dùng cần biết năm 2025

Trách nhiệm bảo đảm an toàn thông tin cho người tiêu dùng

Bồi thường thiệt hại: Có nguyên tắc, có giới hạn