Dân sựBài viết pháp lý

CHIA TAY ĐÒI QUÀ NHƯNG KHÔNG TRẢ: CÓ BỊ TRUY CỨU HÌNH SỰ?

Luậtsư.net sẽ phân tích chia tay đòi quà nhưng không trả có bị truy cứu hình sự không, căn cứ pháp luật và cách bảo vệ quyền lợi.

Thu HườngĐăng ngày 23 tháng 10, 2026

Ảnh đại diện Ls tư vấn đòi lại tài sản sau chia tay

Sau chia tay, việc yêu cầu người yêu cũ trả lại tiền, vàng hoặc tài sản thường phát sinh tranh chấp. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào không trả quà cũng cấu thành tội phạm.

Bài viết này Luật sư Lê Tuấn Anh, Công ty Luật Sư LTA - luậtsư.net sẽ hướng dẫn cách xác định trách nhiệm pháp lý, căn cứ đòi lại tài sản và điều kiện truy cứu hình sự theo quy định hiện hành.

1. Chia tay đòi lại quà tặng: có đòi được không?

Câu trả lời phụ thuộc vào tính chất khoản tiền hoặc món quà.

Tặng cho tài sản không điều kiện: khó đòi lại

Quà tặng là hợp đồng tặng cho tài sản theo Điều 457 Bộ luật Dân sự. Với động sản, hợp đồng có hiệu lực khi bên nhận đã nhận tài sản (Điều 458).

Sau khi giao, tài sản thuộc về người nhận. Chia tay đòi lại quà tặng không điều kiện thường thiếu căn cứ pháp lý.

Tặng cho tài sản có điều kiện: có quyền đòi lại

Điều 462 Bộ luật Dân sự cho phép bên tặng đặt điều kiện khi tặng.

Ví dụ: tặng vàng, tiền hoặc xe với điều kiện hai người sẽ kết hôn.

Điều kiện không được trái pháp luật hoặc đạo đức xã hội.

Nếu bên nhận không thực hiện điều kiện, bên tặng có quyền đòi lại tài sản và yêu cầu bồi thường.

Bên đòi phải chứng minh điều kiện bằng tin nhắn, ghi âm hoặc người làm chứng.

Sống chung không đăng ký kết hôn

Theo Điều 14 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, hai người không phát sinh quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

Tài sản được giải quyết theo thỏa thuận hoặc theo Bộ luật Dân sự.

Người nhận tiền mà không có căn cứ pháp luật có thể phải hoàn trả theo Điều 579 Bộ luật Dân sự.

Bài học từ vụ kiện đòi tiền 5,9 tỷ đồng tại Hà Nội

Ngày 18/9/2026, TAND khu vực 4 Hà Nội xét xử vụ ông Tuân, 63 tuổi, kiện đòi tài sản bạn gái cũ là bà Thương, 48 tuổi. Hai người làm lễ gia tiên năm 2019 nhưng không đăng ký kết hôn. Tòa xác định đây là tranh chấp dân sự đòi tài sản, không áp dụng quy định chia tài sản vợ chồng.

Tòa không chấp nhận quan điểm toàn bộ 5,9 tỷ đồng là quà tặng không điều kiện, nhưng cũng bác việc đòi lại toàn bộ số tiền.

Rút ra từ vụ án: việc chia tay đòi lại quà tặng hoặc tiền thường được giải quyết bằng vụ kiện dân sự. Chứng cứ chuyển tiền và tin nhắn quyết định kết quả.

2. Không trả quà khi chia tay: khi nào bị truy cứu trách nhiệm hình sự?

Chỉ khi hành vi đủ cấu thành tội phạm thì mới có thể truy cứu trách nhiệm hình sự. Việc đơn thuần không trả quà không thuộc trường hợp này. Có hai tội danh thường bị áp dụng.

Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 174 BLHS)

Người phạm tội có ý định chiếm đoạt ngay từ trước khi nhận tài sản. Họ dùng thủ đoạn gian dối để người khác tin và giao tài sản.

Ví dụ: giả vờ yêu để nhận tiền, rồi biến mất.

Tài sản từ 2 triệu đồng trở lên có thể bị xử lý theo khoản 1. Dưới 2 triệu đồng vẫn có thể bị xử lý nếu thuộc các trường hợp luật quy định. Mức phạt khoản 1: cải tạo không giam giữ đến 3 năm, hoặc tù từ 6 tháng đến 3 năm.

Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản (Điều 175 BLHS)

Tội này áp dụng với tài sản vay, mượn, thuê hoặc nhận theo hợp đồng. Người nhận dùng thủ đoạn gian dối, bỏ trốn, hoặc dùng tài sản vào mục đích bất hợp pháp. Họ cũng bị xử lý nếu đến hạn trả, có khả năng nhưng cố tình không trả.

Quà tặng thật sự không thuộc tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản. Nhưng tiền cho vay hoặc đồ cho mượn thì có thể.

Ngưỡng định tội thông thường từ 4 triệu đồng. Mức phạt khoản 1: cải tạo không giam giữ đến 3 năm, hoặc tù từ 3 tháng đến 3 năm.

Khung nặng nhất (từ 500 triệu đồng) phạt tù từ 12 năm đến 20 năm.

3. Cách bảo vệ quyền lợi khi đòi quà sau chia tay

Người yêu cầu hoàn trả nên thực hiện các bước sau:

1. Xác định tài sản: Liệt kê số tiền, vàng, xe hoặc tài sản đã giao.

2. Thu thập chứng cứ: Lưu sao kê, tin nhắn, thỏa thuận và giấy tờ liên quan.

3. Yêu cầu hoàn trả: Gửi yêu cầu bằng văn bản, nêu rõ căn cứ và thời hạn thực hiện.

4. Khởi kiện dân sự: Nếu không đạt thỏa thuận, có thể yêu cầu Tòa án giải quyết khi có căn cứ.

5. Tố giác tội phạm: Nếu có dấu hiệu chiếm đoạt, có thể gửi tố giác đến cơ quan có thẩm quyền.

Theo Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự, người đưa ra yêu cầu phải cung cấp chứng cứ chứng minh yêu cầu có căn cứ. Việc chứng minh cần tập trung vào nguồn tiền, mục đích giao tiền và thỏa thuận giữa hai bên.

4. Dịch vụ tư vấn đòi lại tài sản tại Công ty Luật Sư LTA - Luậtsư.net

Công ty Luật Sư LTA - Luậtsư.net cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ pháp lý liên quan đến tranh chấp tài sản sau chia tay, bao gồm:

- Tư vấn xác định quyền đòi lại tiền, vàng, xe và tài sản đã tặng hoặc chuyển giao cho người yêu cũ;

- Rà soát tin nhắn, sao kê ngân hàng, giấy tờ và chứng cứ liên quan đến việc giao nhận tài sản;

- Tư vấn phân biệt quà tặng hợp pháp, tiền vay và tài sản giao theo thỏa thuận hoàn trả;

- Hỗ trợ thương lượng, soạn thảo văn bản yêu cầu hoàn trả tài sản;

- Tư vấn, soạn thảo đơn khởi kiện và hỗ trợ giải quyết tranh chấp tài sản tại Tòa án;

- Tư vấn đánh giá dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản;

- Hỗ trợ soạn thảo đơn tố giác tội phạm và tư vấn quyền lợi hợp pháp khi làm việc với cơ quan có thẩm quyền.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Câu hỏi 1. Chia tay đòi lại tiền đã chuyển cho người yêu có được không?

Có thể yêu cầu hoàn trả nếu chứng minh khoản tiền là tiền vay hoặc được giao theo thỏa thuận hoàn trả. Nếu tiền đã được tặng cho hợp pháp, việc chia tay không tự động làm phát sinh nghĩa vụ trả lại.

Câu hỏi 2. Người yêu cũ nhận quà rồi chặn liên lạc có bị truy cứu hình sự không?

Chặn liên lạc không đủ để kết luận có hành vi phạm tội. Cần xác minh thủ đoạn gian dối, ý thức chiếm đoạt và các dấu hiệu pháp lý liên quan.

Câu hỏi 3. Không có giấy vay tiền thì có đòi lại tiền sau chia tay được không?

Có thể khởi kiện nếu có chứng cứ khác chứng minh nghĩa vụ hoàn trả. Tin nhắn, sao kê ngân hàng và lời thừa nhận có thể hỗ trợ chứng minh yêu cầu.

Lời khuyên của luậtsư.net

Khi yêu cầu trả quà sau chia tay, cần phân biệt rõ tài sản tặng cho với tài sản giao theo thỏa thuận hoàn trả. Hãy lưu giữ chứng cứ và yêu cầu luật sư đánh giá khả năng khởi kiện trước khi thực hiện thủ tục.

Ghi chú

Nội dung trên nhằm cung cấp thông tin pháp luật chung, không thay thế ý kiến tư vấn cho vụ việc cụ thể. Người đọc nên liên hệ trực tiếp luật sư để được đánh giá chứng cứ và lựa chọn phương án phù hợp.

Liên hệ ngay với chúng tôi để được Luật sư hỗ trợ kịp thời.

LUẬTSƯ.NET CUNG CẤP CÁC DỊCH VỤ SAU:

Luậtsư.net – dịch vụ luật sư uy tín tại TP.HCM.

📞 Số điện thoại: 0919989876
📍 Địa chỉ: Số 203 Cộng Hoà, Phường Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh 700000
🌐 Website: www.luậtsư.net
📧 Email: tuvanmienphi@luậtsư.net

Tại sao chọn LUẬTSƯ.NET?

1. Đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm: Với nhiều năm kinh nghiệm thực chiến trong các lĩnh vực: Đất đai, Hình sự, Thừa kế, Dân sự, Hành chính, Thương mại, Lao động.

2. Tư vấn toàn diện: Hỗ trợ khách hàng từ giai đoạn tư vấn ban đầu đến khi thi hành án.

3. Chi phí minh bạch: Cam kết chi phí dịch vụ hợp lý, rõ ràng, không phát sinh.

4. Thời gian giải quyết nhanh chóng: Luật sư của chúng tôi luôn đặt lợi ích khách hàng lên hàng đầu và tối ưu hóa thời gian xử lý vụ việc.