FDI CHUYỂN NHƯỢNG VỐN CHO CÁ NHÂN VIỆT NAM: ĐIỀU KIỆN, THỦ TỤC
FDI muốn chuyển nhượng vốn cho cá nhân Việt Nam cần đáp ứng điều kiện gì? Tìm hiểu quy định pháp luật, thủ tục chuyển nhượng và nghĩa vụ thuế liên quan.

Nhiều chủ doanh nghiệp nước ngoài muốn rút vốn khỏi Việt Nam, và nhiều cá nhân người Việt muốn nhận lại phần vốn đó để tiếp quản công ty. Hai bên thường gặp cùng một câu hỏi: FDI chuyển nhượng vốn cho cá nhân Việt Nam có phải xin phép cơ quan nhà nước không, và làm theo trình tự nào?
Luật sư Lê Tuấn Anh, Công ty Luật sư LTA - Luậtsư.net sẽ giúp bạn hiểu rõ những điều kiện pháp lý, thủ tục và vấn đề cần lưu ý khi doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) chuyển nhượng vốn cho cá nhân Việt Nam.
1. Điều kiện để chuyển nhượng vốn hợp lệ
Điều kiện đối với bên bán (nhà đầu tư nước ngoài)
- Là chủ sở hữu hợp pháp của phần vốn, đã góp đủ vốn hoặc xác định rõ phần chưa góp.
- Phần vốn không bị cầm cố, kê biên hoặc đang tranh chấp.
- Tuân thủ điều lệ công ty và các thỏa thuận giữa các thành viên, cổ đông (ví dụ quyền mua trước, quyền đồng bán).
- Nếu bên bán là tổ chức, cần có quyết định nội bộ cho phép bán vốn và người đại diện ký hợp đồng có thẩm quyền.
Điều kiện đối với bên mua (cá nhân Việt Nam)
- Có đầy đủ năng lực hành vi dân sự.
- Có nguồn tiền hợp pháp và chứng minh được khi cần.
- Không thuộc đối tượng bị hạn chế góp vốn hoặc quản lý doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp (ví dụ một số cán bộ, công chức, viên chức).
- Đáp ứng điều kiện riêng nếu công ty hoạt động ngành nghề có điều kiện (giáo dục, tài chính, bất động sản...).
Điều kiện theo loại hình công ty
- Công ty TNHH hai thành viên trở lên: theo Điều 52 Luật Doanh nghiệp 2020, thành viên còn lại thường có quyền ưu tiên mua trước. Nếu không thành viên nào mua hết, phần còn lại mới được bán cho người ngoài.
- Công ty TNHH một thành viên: bán toàn bộ vốn thì đổi chủ sở hữu. Bán một phần cho người khác thì công ty thường phải chuyển sang mô hình TNHH hai thành viên trở lên.
- Công ty cổ phần: cổ phần chuyển nhượng khá tự do (Điều 127), nhưng cổ đông sáng lập có hạn chế trong 03 năm đầu (Điều 120). Công ty niêm yết còn chịu thêm pháp luật chứng khoán.
2. FDI bán vốn cho cá nhân Việt Nam có phải xin chấp thuận M&A không?
Theo Luật Đầu tư 2025, thủ tục đăng ký góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp (thường gọi là thủ tục M&A) chỉ đặt ra khi nhà đầu tư nước ngoài là người mua, trong ba nhóm trường hợp tại khoản 3 Điều 21: tăng sở hữu nước ngoài trong ngành tiếp cận thị trường có điều kiện; vượt hoặc tiếp tục tăng trên 50% vốn điều lệ; công ty có quyền sử dụng đất tại khu vực nhạy cảm như đảo, biên giới, ven biển, quốc phòng - an ninh.
Trong bài này người mua là cá nhân Việt Nam, nên thường không phải làm thủ tục đăng ký M&A. Tuy vậy, không có nghĩa là chỉ cần ký hợp đồng. Bạn vẫn phải làm các bước ở phần sau.
Lưu ý: Điều 20 Luật Đầu tư 2025 coi công ty là “như nhà đầu tư nước ngoài” khi vốn nước ngoài chiếm trên 50%. Nếu bên bán rút hết hoặc rút đến mức nắm từ 50% trở xuống, công ty sẽ được đối xử khác trong các hoạt động đầu tư tiếp theo.
3. Thủ tục chuyển nhượng vốn: 6 bước thực hiện
Bước 1. Rà soát trước khi ký.
Kiểm tra điều lệ, thỏa thuận cổ đông/thành viên, quyền ưu tiên mua, nợ, tài sản và giấy phép của công ty.
Bước 2. Thỏa thuận và ký hợp đồng chuyển nhượng.
Hợp đồng nên ghi rõ:
- giá và phương thức thanh toán;
- bên chịu thuế, phí;
- điều kiện tiên quyết (ví dụ ngân hàng xác nhận, nghị quyết nội bộ);
- ngày chuyển giao quyền, nghĩa vụ.
Bước 3. Họp, ra quyết định nội bộ.
Công ty ra nghị quyết hoặc quyết định chấp thuận thay đổi thành viên/cổ đông theo điều lệ.
Bước 4. Thanh toán và nộp thuế.
Thanh toán qua kênh ngân hàng phù hợp, giữ đầy đủ chứng từ, kê khai nghĩa vụ thuế (xem phần dưới).
Bước 5. Đăng ký thay đổi thành viên/cổ đông.
Công ty nộp hồ sơ tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP. Hồ sơ thường gồm:
- giấy đề nghị đăng ký thay đổi;
- danh sách thành viên/cổ đông mới;
- nghị quyết hoặc quyết định nội bộ;
- hợp đồng chuyển nhượng và chứng từ chứng minh đã hoàn tất;
- giấy tờ pháp lý của người mua (CCCD).
Bước 6. Rà soát IRC và giấy phép chuyên ngành.
Xem công ty có phải cập nhật Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc giấy phép con hay không.
4. Có phải điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) không?
Điều 33 Luật Đầu tư 2025 chỉ yêu cầu điều chỉnh IRC khi nội dung chính của dự án trên IRC thay đổi. Hãy phân biệt hai tình huống:
- Chuyển nhượng vốn trong công ty (share deal): pháp nhân vẫn là chủ dự án, chỉ cơ cấu sở hữu thay đổi. Trường hợp này không mặc nhiên phải điều chỉnh IRC.
- Chuyển nhượng dự án đầu tư (project transfer): người bán chuyển chính dự án cho nhà đầu tư khác. Trường hợp này chịu Điều 34 Luật Đầu tư 2025 với điều kiện, thủ tục riêng, và IRC có thể phải điều chỉnh.
5. Đây là lỗi hay gặp nhất: nhầm hai loại giao dịch dẫn đến làm sai hồ sơ ngay từ đầu.
Thanh toán và thuế: phần dễ sai nhất
Thanh toán: không phải mọi giao dịch đều đi qua cùng một loại tài khoản. Từ 18/08/2026, Thông tư 38/2026/TT-NHNN thay Thông tư 06/2019/TT-NHNN, phân loại trường hợp phải và không phải thanh toán qua tài khoản vốn đầu tư. Hãy hỏi ngân hàng nơi công ty mở tài khoản vốn trước ngày chuyển tiền.
Thuế: nghĩa vụ phụ thuộc bên bán là cá nhân hay tổ chức nước ngoài, cư trú hay không cư trú. Chính sách thuế thu nhập cá nhân và doanh nghiệp đã thay đổi trong năm 2026. Không nên áp công thức cũ.
Mẹo hợp đồng: ghi rõ giá đã bao gồm thuế hay chưa, và ai chịu trách nhiệm kê khai, nộp thuế.
Năm sai lầm thường gặp
- Bỏ qua quyền ưu tiên mua của thành viên còn lại trong công ty TNHH.
- Chuyển tiền trước khi xác nhận kênh thanh toán với ngân hàng.
- Nhầm chuyển nhượng vốn với chuyển nhượng dự án.
- Dùng công thức thuế cũ cho mọi trường hợp.
- Quên cập nhật đăng ký doanh nghiệp, khiến người mua chưa được pháp luật công nhận là thành viên/cổ đông.
6. Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Cá nhân Việt Nam mua lại vốn của nhà đầu tư nước ngoài có phải chứng minh nguồn tiền không?
Pháp luật đầu tư không đòi hỏi bên mua Việt Nam xin chấp thuận riêng. Tuy nhiên, ngân hàng thường yêu cầu chứng từ để xác nhận dòng tiền thanh toán. Cơ quan thuế cũng có thể đối chiếu khi bên bán kê khai thu nhập. Bên mua nên giữ sẵn hợp đồng, chứng từ chuyển khoản và tài liệu chứng minh nguồn tiền hợp pháp (sao kê, hợp đồng vay, chứng từ bán tài sản...).
Nhà đầu tư nước ngoài không ở Việt Nam thì có ký hợp đồng chuyển nhượng được không?
Được, nếu họ ký trực tiếp ở nước ngoài hoặc ủy quyền cho người đại diện tại Việt Nam. Giấy tờ lập ở nước ngoài (hộ chiếu, giấy ủy quyền, giấy tờ pháp lý của tổ chức) thường phải được hợp pháp hóa lãnh sự hoặc xử lý theo điều ước quốc tế áp dụng, kèm bản dịch công chứng sang tiếng Việt. Nên hỏi trước cơ quan đăng ký kinh doanh để tránh phải làm lại hồ sơ.
Công ty TNHH có thành viên khác không đồng ý thì có bán vốn cho người Việt bên ngoài được không?
Theo Điều 52 Luật Doanh nghiệp 2020, thành viên còn lại thường có quyền ưu tiên mua trước trong một thời hạn luật định (thông thường là 30 ngày). Nếu họ không mua hoặc không mua hết, phần còn lại mới được bán cho người ngoài công ty với điều kiện không thuận lợi hơn so với chào bán cho thành viên. Vì vậy, bên bán cần gửi thông báo chào bán chính thức bằng văn bản và lưu bằng chứng gửi nhận.
Kết luận
FDI chuyển nhượng vốn cho cá nhân Việt Nam về nguyên tắc dễ hơn so với trường hợp nhà đầu tư nước ngoài mua vốn, vì thường không phải xin chấp thuận M&A. Hai bên vẫn phải kiểm tra quyền chuyển nhượng, thanh toán đúng kênh, nộp thuế, đăng ký thay đổi thành viên/cổ đông và rà soát IRC. Bạn nên rà soát cấu trúc giao dịch trước khi ký và chuyển tiền, vì các văn bản hướng dẫn đang được cập nhật liên tục.
Ghi chú: Bài viết chỉ mang tính tham khảo và cung cấp kiến thức pháp luật chung, không thay thế tư vấn pháp lý cho từng vụ việc cụ thể.
Căn cứ pháp lý
- Luật Doanh nghiệp
- Luật Đầu tư
- Nghị định 168/2025/NĐ-CP.