KHAI BÁO GIAN DỐI KHI LÀM CHỨNG: CÓ BỊ TRUY CỨU TRÁCH NHIỆM?

Người làm chứng có vai trò quan trọng trong quá trình giải quyết vụ án hình sự. Lời khai của họ giúp cơ quan tiến hành tố tụng xác minh sự thật. Tuy nhiên, không phải lời khai nào cũng phản ánh đúng sự việc.

Một số người cố tình khai sai để giúp người thân thoát tội. Một số người lại khai gian nhằm gây bất lợi cho người khác. Những hành vi này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình giải quyết vụ án.

Vậy khai báo gian dối khi làm chứng có bị truy cứu hình sự không? Người làm chứng phải chịu trách nhiệm như thế nào?

1. Người làm chứng trong tố tụng hình sự là ai?

Theo khoản 1 Điều 66 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, người làm chứng được xác định như sau:

Đây là người biết những tình tiết liên quan đến nguồn tin về tội phạm hoặc vụ án. Người này được cơ quan có thẩm quyền triệu tập đến làm chứng.

Không phải bất kỳ ai biết thông tin về vụ án đều là người làm chứng. Người đó phải được triệu tập theo tư cách tố tụng tương ứng.

Những trường hợp không được làm chứng

Theo khoản 2 Điều 66 Bộ luật Tố tụng hình sự, có hai trường hợp không được làm chứng:

- Người bào chữa của người bị buộc tội.

- Người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất. Nhược điểm này khiến họ không thể nhận thức tình tiết vụ án. Hoặc họ không có khả năng khai báo đúng đắn.

2. Quyền và nghĩa vụ người làm chứng

Người làm chứng có quyền và nghĩa vụ theo khoản 3, khoản 4 Điều 66 Bộ luật Tố tụng hình sự.

Quyền của người làm chứng bao gồm:

- Được thông báo, giải thích quyền và nghĩa vụ khi tham gia tố tụng.

- Yêu cầu bảo vệ khi tính mạng, sức khỏe hoặc tài sản bị đe dọa.

- Khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng liên quan đến việc làm chứng.

- Được thanh toán chi phí đi lại và chi phí khác theo quy định.

Bên cạnh quyền lợi, người làm chứng phải thực hiện các nghĩa vụ sau:

- Có mặt theo giấy triệu tập của cơ quan có thẩm quyền.

- Trình bày trung thực những tình tiết mình biết về vụ án.

- Nêu rõ lý do và căn cứ biết được những tình tiết đó.

Trường hợp cố ý vắng mặt không có lý do chính đáng, người làm chứng có thể bị dẫn giải. Điều kiện là việc vắng mặt gây trở ngại cho quá trình giải quyết vụ án.

3. Khai báo gian dối khi làm chứng bị xử lý như thế nào?

Lời khai của người làm chứng phải phù hợp với quy định tại Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 như sau:

- Người làm chứng trình bày những gì mà họ biết nguồn tin về tội phạm, về vụ án, nhân thân của người bị buộc tội, bị hại, quan hệ giữa họ với người bị buộc tội, bị hại, người làm chứng khác và trả lời những câu hỏi đặt ra.

- Không được dùng làm chứng cứ những tình tiết do người làm chứng trình bày nếu họ không thể nói rõ vì sao biết được tình tiết đó.

Theo đó, nếu người làm chứng cố ý khai gian dối có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Mức hình phạt phụ thuộc vào tính chất và mức độ vi phạm.

Căn cứ Điều 382 Bộ luật Hình sự, người phạm tội có thể chịu các mức phạt sau:

Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Như vậy, hậu quả của lời khai gian dối có thể ảnh hưởng trực tiếp đến mức hình phạt. Đặc biệt, trường hợp dẫn đến kết án oan có khung hình phạt nghiêm khắc hơn.

4. Từ chối khai báo có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?

Bên cạnh hành vi khai báo gian dối, người làm chứng còn có nghĩa vụ khai báo. Việc cố tình từ chối hoặc trốn tránh khai báo cũng có thể bị xử lý.

Theo Điều 383 Bộ luật Hình sự 2015, người làm chứng có thể bị xử lý về tội Từ chối khai báo, từ chối kết luận giám định, định giá tài sản hoặc từ chối cung cấp tài liệu.

Cụ thể, người làm chứng từ chối hoặc trốn tránh khai báo không có lý do chính đáng có thể chịu:

- Phạt cảnh cáo.

- Phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm.

- Phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm.

Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ. Họ cũng có thể bị cấm hành nghề từ 01 năm đến 05 năm.

5. Dịch vụ tư vấn pháp luật hình sự tại Công ty Luật Sư LTA - Luậtsư.net

Công ty Luật Sư LTA - Luậtsư.net cung cấp dịch vụ pháp lý trong lĩnh vực hình sự, hỗ trợ khách hàng:

• Tư vấn giải quyết linh vực hình sự;
• Tư vấn thủ tục tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố;
• Soạn thảo đơn từ, chuẩn bị hồ sơ và tài liệu liên quan;
• Tư vấn, hỗ trợ bào chữa cho người bị buộc tội và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bị hại theo quy định pháp luật.

6. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Người làm chứng khai sai sự thật có phải luôn bị đi tù không?

Không. Điều 382 Bộ luật Hình sự quy định nhiều hình phạt khác nhau. Người phạm tội có thể bị cảnh cáo hoặc cải tạo không giam giữ. Hình phạt tù phụ thuộc vào khung hình phạt và tình tiết vụ án.

Người làm chứng khai gian để giúp người thân có bị truy cứu không?

Có thể. Quan hệ gia đình không mặc nhiên loại trừ trách nhiệm hình sự. Nếu đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm theo Điều 382, người làm chứng vẫn có thể bị xử lý.

Người làm chứng tự nguyện sửa lại lời khai có được miễn trách nhiệm không?

Không đương nhiên được miễn trách nhiệm hình sự. Việc tự nguyện sửa lời khai cần được xem xét trong quá trình giải quyết vụ án. Tùy trường hợp, đây có thể là tình tiết được đánh giá khi quyết định trách nhiệm hình sự.

Kết luận

Khai báo gian dối khi làm chứng không đơn thuần là hành vi cung cấp thông tin thiếu chính xác. Nếu cố ý khai sai sự thật, người làm chứng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 382 Bộ luật Hình sự.

Tùy tính chất và hậu quả, người vi phạm có thể bị phạt tù đến 07 năm. Người mua chuộc hoặc cưỡng ép người khác khai gian cũng có thể bị xử lý theo Điều 384.

Vì vậy, mỗi cá nhân cần thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ người làm chứng. Việc khai báo trung thực góp phần bảo đảm quá trình giải quyết vụ án khách quan, đúng pháp luật.

Nội dung bài viết nhằm cung cấp thông tin pháp luật tham khảo. Việc áp dụng pháp luật phụ thuộc vào tình tiết cụ thể của từng vụ việc. Người đọc nên liên hệ trực tiếp luật sư để được tư vấn và hỗ trợ phù hợp.

  Liên hệ ngay với chúng tôi để được Luật sư hỗ trợ kịp thời.

LUẬTSƯ.NET CUNG CẤP CÁC DỊCH VỤ SAU:

• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp vay nợ
• Luật sư tư vấn giải quyết lĩnh vực hình sự
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp tiền đặt cọc
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp lao động
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp đất đai
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp hợp đồng
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp thừa kế
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp quyền nuôi con
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp ly hôn
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp lừa đảo online
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp dân sự
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp chia tài sản
• Luật sư tư vấn lập di chúc tại nhà

Luậtsư.net – dịch vụ luật sư uy tín tại TP.HCM.

📞 Số điện thoại: 0919989876 
📍 Địa chỉ: Số 203 Cộng Hoà, Phường Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh 700000
🌐 Website: www.luậtsư.net
📧 Email: tuvanmienphi@luậtsư.net

Tại sao chọn LUẬTSƯ.NET?

1. Đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm: Với nhiều năm kinh nghiệm thực chiến trong các lĩnh vực: Đất đai, Hình sự, Thừa kế, Dân sự, Hành chính, Thương mại, Lao động.
2. Tư vấn toàn diện: Hỗ trợ khách hàng từ giai đoạn tư vấn ban đầu đến khi thi hành án.
3. Chi phí minh bạch: Cam kết chi phí dịch vụ hợp lý, rõ ràng, không phát sinh.
4. Thời gian giải quyết nhanh chóng: Luật sư của chúng tôi luôn đặt lợi ích khách hàng lên hàng đầu và tối ưu hóa thời gian xử lý vụ việc.