Ly hônBài viết pháp lý

Thỏa thuận chế độ tài sản trước khi kết hôn có thể bị tòa án tuyên vô hiệu không?

Thỏa thuận chế độ tài sản trước khi kết hôn có thể bị Tòa án tuyên vô hiệu không? Tìm hiểu căn cứ pháp lý và cách hạn chế rủi ro.

Tạ MạnhĐăng ngày 23 tháng 10, 2026

Thỏa thuận chế độ tài sản trước khi kết hôn cho phép nam, nữ lựa chọn cách quản lý và phân chia tài sản trong thời kỳ hôn nhân. Tuy nhiên, thỏa thuận này phải đáp ứng điều kiện về hình thức và nội dung theo quy định pháp luật.

Nếu vi phạm các điều kiện luật định, thỏa thuận có thể bị Tòa án tuyên bố vô hiệu toàn bộ hoặc một phần. Luật sư Lê Tuấn Anh, Công ty Luật Sư LTA - Luậtsư.net phân tích các căn cứ pháp lý dưới đây.

1. Các trường hợp thỏa thuận chế độ tài sản trước khi kết hôn bị vô hiệu

Theo Điều 50 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, thỏa thuận về chế độ tài sản của vợ chồng có thể bị Tòa án tuyên bố vô hiệu nếu thuộc một trong các trường hợp luật định.

a. Thỏa thuận không đáp ứng điều kiện có hiệu lực

Theo Điều 47 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, thỏa thuận về chế độ tài sản phải được lập trước khi kết hôn, bằng văn bản có công chứng hoặc chứng thực. Chế độ tài sản theo thỏa thuận được xác lập từ ngày đăng ký kết hôn.

Ngoài yêu cầu về hình thức, thỏa thuận còn phải đáp ứng điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự theo Bộ luật Dân sự 2015.

Chẳng hạn, thỏa thuận có thể bị xem xét vô hiệu nếu việc xác lập không bảo đảm sự tự nguyện hoặc có căn cứ khác thuộc trường hợp giao dịch dân sự vô hiệu. Việc đánh giá phải dựa trên tình tiết và chứng cứ cụ thể của từng vụ việc.

b. Nội dung thỏa thuận vi phạm nguyên tắc pháp luật

Theo khoản 1 Điều 50 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, thỏa thuận có thể bị tuyên bố vô hiệu nếu vi phạm các Điều 29, 30, 31 và 32 của Luật này.

Các quy định trên liên quan đến nguyên tắc chung về chế độ tài sản vợ chồng, nghĩa vụ đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình, giao dịch liên quan đến nhà ở duy nhất của vợ chồng và việc bảo vệ người thứ ba ngay tình trong một số giao dịch.

Vì vậy, hai bên không thể chỉ dựa vào sự đồng thuận để loại bỏ những nguyên tắc bắt buộc mà pháp luật đặt ra nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.

c. Thỏa thuận xâm phạm nghiêm trọng quyền lợi của thành viên gia đình

Thỏa thuận cũng có thể bị tuyên bố vô hiệu nếu vi phạm nghiêm trọng quyền được cấp dưỡng, quyền thừa kế hoặc các quyền, lợi ích hợp pháp khác của cha, mẹ, con và thành viên khác trong gia đình.

Ví dụ, nếu nội dung thỏa thuận được sử dụng để trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định pháp luật, Tòa án có thể xem xét căn cứ vô hiệu tương ứng.

Tuy nhiên, không phải mọi thỏa thuận làm ảnh hưởng đến lợi ích kinh tế của một thành viên gia đình đều đương nhiên vô hiệu. Cần xác định rõ quyền bị xâm phạm, mức độ vi phạm và căn cứ pháp luật áp dụng.

2. Tòa án có thể tuyên vô hiệu một phần thỏa thuận không?

Theo Điều 6 Thông tư liên tịch 01/2016/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP, thỏa thuận về chế độ tài sản của vợ chồng có thể bị tuyên bố vô hiệu toàn bộ hoặc một phần, tùy theo nội dung vi phạm và căn cứ pháp luật.

Trường hợp vô hiệu toàn bộ: Chế độ tài sản của vợ chồng được áp dụng theo quy định của pháp luật về chế độ tài sản theo luật định.

Trường hợp vô hiệu một phần: Phần thỏa thuận không bị tuyên vô hiệu tiếp tục được áp dụng nếu đáp ứng điều kiện có hiệu lực. Phần bị vô hiệu được giải quyết theo quy định pháp luật tương ứng.

Do đó, khi xảy ra tranh chấp, Tòa án cần xem xét nội dung cụ thể của thỏa thuận để xác định phạm vi vô hiệu, thay vì mặc nhiên tuyên toàn bộ văn bản vô hiệu.

3. Cách hạn chế rủi ro khi lập thỏa thuận chế độ tài sản

Để hạn chế nguy cơ thỏa thuận bị tuyên vô hiệu, hai bên nên lưu ý các vấn đề sau:

− Lập thỏa thuận trước khi đăng ký kết hôn;

− Thực hiện công chứng hoặc chứng thực theo Điều 47 Luật Hôn nhân và gia đình 2014;

− Bảo đảm việc xác lập thỏa thuận hoàn toàn tự nguyện;

− Quy định rõ tài sản riêng, tài sản chung, quyền quản lý và nghĩa vụ tài sản;

− Không đưa vào thỏa thuận nội dung nhằm trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người khác;

− Rà soát nội dung thỏa thuận để bảo đảm phù hợp với các nguyên tắc bắt buộc của pháp luật.

Nếu tài sản có giá trị lớn, có nguồn gốc phức tạp hoặc liên quan đến hoạt động kinh doanh, hai bên nên được tư vấn pháp lý trước khi ký kết.

4. Kết luận

Thỏa thuận chế độ tài sản trước khi kết hôn có thể bị Tòa án tuyên vô hiệu toàn bộ hoặc một phần nếu không đáp ứng điều kiện có hiệu lực, vi phạm các nguyên tắc bắt buộc về tài sản vợ chồng hoặc xâm phạm nghiêm trọng quyền, lợi ích hợp pháp của thành viên gia đình.

Để bảo đảm giá trị pháp lý, hai bên cần lập thỏa thuận đúng thời điểm, đúng hình thức và có nội dung phù hợp với Luật Hôn nhân và gia đình cùng Bộ luật Dân sự.

5. Dịch vụ tư vấn tại Công ty Luật Sư LTA - Luậtsư.net

Công ty Luật Sư LTA - Luậtsư.net hỗ trợ tư vấn các vấn đề pháp lý về hôn nhân và tài sản, bao gồm:

− Tư vấn xác lập chế độ tài sản trước khi kết hôn;

− Soạn thảo và rà soát thỏa thuận tài sản vợ chồng;

− Tư vấn phân biệt tài sản chung và tài sản riêng;

− Đánh giá rủi ro pháp lý trong thỏa thuận tài sản;

− Tư vấn tranh chấp và yêu cầu Tòa án tuyên bố thỏa thuận vô hiệu;

− Tư vấn phân chia tài sản khi ly hôn.

6. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

− Thỏa thuận chế độ tài sản trước khi kết hôn không công chứng có hiệu lực không?

Theo Điều 47 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, thỏa thuận phải được lập bằng văn bản có công chứng hoặc chứng thực. Nếu không đáp ứng yêu cầu này, thỏa thuận không đáp ứng điều kiện về hình thức để xác lập chế độ tài sản theo thỏa thuận.

− Một bên bị ép buộc ký thỏa thuận thì có thể yêu cầu tuyên vô hiệu không?

Có thể yêu cầu Tòa án xem xét nếu có căn cứ cho thấy việc ký kết không bảo đảm sự tự nguyện hoặc thuộc trường hợp giao dịch dân sự vô hiệu theo quy định. Kết quả phụ thuộc vào chứng cứ và tình tiết cụ thể.

− Tòa án có bắt buộc tuyên vô hiệu toàn bộ thỏa thuận không?

Không. Tùy nội dung vi phạm và căn cứ pháp luật, Tòa án có thể tuyên vô hiệu toàn bộ hoặc một phần thỏa thuận.

Ghi chú: Bài viết mang tính chất tham khảo, cung cấp thông tin pháp luật chung, không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý cụ thể cho từng trường hợp. Để được hỗ trợ chính xác, vui lòng liên hệ trực tiếp luật sư của Luậtsư.net.

Liên hệ ngay với chúng tôi để được Luật sư hỗ trợ kịp thời.

LUẬTSƯ.NET CUNG CẤP CÁC DỊCH VỤ SAU:

Luậtsư.net – dịch vụ luật sư uy tín tại TP.HCM.

📞 Số điện thoại: 0919989876
📍 Địa chỉ: Số 203 Cộng Hoà, Phường Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh 700000
🌐 Website: www.luậtsư.net
📧 Email: tuvanmienphi@luậtsư.net

Luậtsư.net – dịch vụ luật sư uy tín tại TP.HCM.

Tại sao chọn LUẬTSƯ.NET?

1. Đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm: Với nhiều năm kinh nghiệm thực chiến trong các lĩnh vực: Đất đai, Hình sự, Thừa kế, Dân sự, Hành chính, Thương mại, Lao động.

2. Tư vấn toàn diện: Hỗ trợ khách hàng từ giai đoạn tư vấn ban đầu đến khi thi hành án.

3. Chi phí minh bạch: Cam kết chi phí dịch vụ hợp lý, rõ ràng, không phát sinh.

4. Thời gian giải quyết nhanh chóng: Luật sư của chúng tôi luôn đặt lợi ích khách hàng lên hàng đầu và tối ưu hóa thời gian xử lý vụ việc.

LUẬTSƯ.NET CUNG CẤP CÁC DỊCH VỤ SAU:

Tại sao chọn LUẬTSƯ.NET?

Bài cùng chuyên mục