1. Khái niệm về lao động chưa thành niên
Theo quy định tại Khoản 1 Điều 143 Bộ luật Lao động 2019, lao động chưa thành viên là người lao động chưa đủ 18 tuổi.
2. Nguyên tắc sử dụng lao động chưa thành niên
- Chỉ sử dụng lao động chưa thành niên vào những công việc phù hợp với sức khỏe của họ
- Không được sử dụng lao động chưa thành niên vào những công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc những công việc có ảnh hưởng xấu đến nhân cách của họ.
- Phải có sự đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ của người lao động chưa thành niên. Phải lập sổ theo dõi riêng, ghi đầy đủ thông tin về người lao động chưa thành niên.
- Phải tạo cơ hội để lao động chưa thành niên được học văn hóa, giáo dục nghề nghiệp.
3. Quy định về độ tuổi công việc và thời giờ làm việc
Người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi
- Được làm việc, nhưng không được làm các công việc quy định tại Điều 147 của Bộ luật Lao động.
- Thời giờ làm việc của người lao động không được quá 08 giờ trong 01 ngày và 40 giờ trong 01 tuần.
Người từ đủ 13 tuổi đến chưa đủ 15 tuổi
- Chỉ được làm các công việc nhẹ theo quy định tại khoản 3 Điều 143 của Bộ luật này.
- Thời giờ làm việc không được quá 04 giờ trong 01 ngày và 20 giờ trong 01 tuần. Không được làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm đối với người lao động chưa đủ 15 tuổi.
Người dưới 13 tuổi
- Tuyệt đối không được sử dụng lao động, trừ một số công việc đặc biệt như nghệ thuật, thể dục, thể thao và phải được sự chấp thuận của cơ quan chức năng.
4. Các công việc bị cấm đối với lao động chưa thành niên
Theo quy định tại Điều 147 Bộ luật Lao động 2019, những công việc sau đây bị cấm đối với lao động chưa thành niên:
– Công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm ảnh hưởng xấu đến sự phát triển thể lực, trí lực, nhân cách.
– Mang, vác, nâng vật nặng vượt quá sức chịu đựng.
– Tiếp xúc với hóa chất độc hại, chất nổ, chất dễ cháy.
– Làm việc trong môi trường gò bó, nguy hiểm
– Làm việc trong môi trường có bức xạ ion hóa, điện từ trường mạnh, áp suất lớn.
– Tiếp xúc với nguồn bệnh, vi sinh vật gây bệnh nguy hiểm.
5. Chế tài xử phạt vi phạm
Theo quy định tại Điều 29 Nghị định 12/2022/NĐ-CP xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vữ lao động, bảo hiểm xã hội, người lao động Việt Nam đi làm ở nước ngoài theo hợp đồng như sau:
- Không lập sổ theo dõi riêng hoặc có lập sổ theo dõi riêng nhưng không ghi đầy đủ nội dung theo quy định hoặc không xuất trình sổ theo dõi khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu: Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng
- Sử dụng lao động chưa thành niên mà chưa được sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ. Sử dụng người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi làm thêm giờ hoặc làm việc vào ban đêm trong những nghề, công việc không được pháp luật cho phép: Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng.
- Sử dụng lao động chưa thành niên làm các công việc bị cấm hoặc làm việc tại nơi làm việc bị cấm: Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng.
6. Trách nhiệm của người sử dụng lao động
– Phải ký hợp đồng lao động với người giám hộ nếu người lao động dưới 15 tuổi.
– Đảm bảo không bóc lột sức lao động, không bắt ép làm việc quá sức.
– Có trách nhiệm báo cáo với cơ quan lao động địa phương về việc sử dụng lao động chưa thành niên.
Kết luận
Bảo vệ quyền lợi của lao động chưa thành niên không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là nghĩa vụ đạo đức của toàn xã hội. Việc thực thi nghiêm chỉnh các quy định pháp luật giúp ngăn chặn những tác động tiêu cực đối với trẻ em, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho nguồn nhân lực trong tương lai.
