ẢNH TÔI CHỤP, CÔNG TY SỬ DỤNG SAU KHI NGHỈ VIỆC CÓ HỢP PHÁP?
Công ty sử dụng ảnh nhân viên chụp sau khi nghỉ việc có vi phạm bản quyền không? Luật sư giải đáp quyền của hai bên theo quy định mới nhất 2026.

Trong quá trình làm việc, nhân viên có thể trực tiếp chụp ảnh sản phẩm, sự kiện, hoạt động kinh doanh hoặc hình ảnh phục vụ quảng cáo cho công ty. Sau khi nghỉ việc, những hình ảnh này vẫn có thể được doanh nghiệp sử dụng trên website, Facebook, TikTok hoặc các tài liệu tiếp thị.
Vậy công ty sử dụng ảnh do nhân viên chụp sau khi nghỉ việc có vi phạm pháp luật không? Nhân viên có quyền yêu cầu công ty gỡ ảnh, trả tiền sử dụng ảnh hoặc bồi thường thiệt hại không?
Luật sư Lê Tuấn Anh, Công ty Luật Sư LTA – Luậtsư.net, chia sẻ những quy định pháp luật liên quan đến quyền tác giả, quyền sử dụng hình ảnh và quyền lợi của nhân viên khi công ty tiếp tục khai thác hình ảnh sau khi họ nghỉ việc.
1. Ảnh nhân viên chụp có được bảo hộ bản quyền không?
Tác phẩm nhiếp ảnh là một loại hình được bảo hộ quyền tác giả theo Điều 14 Luật SHTT. Quyền tác giả phát sinh tự động từ khi tác phẩm được tạo ra theo Điều 6, không cần đăng ký. Tuy vậy, có giấy chứng nhận đăng ký sẽ giúp chứng minh quyền dễ hơn khi có tranh chấp.
Ảnh càng thể hiện dấu ấn sáng tạo (góc chụp, ánh sáng, bố cục) thì càng dễ được bảo hộ. Ảnh chụp chỉ để ghi lại tài liệu theo kiểu máy móc có thể gây tranh luận về tính sáng tạo.
2. Ba tình huống thường gặp
Tình huống 1: Ảnh chụp theo nhiệm vụ được giao hoặc theo hợp đồng
Ví dụ: bạn là nhân viên marketing, được giao chụp ảnh sản phẩm bằng máy của công ty và trong giờ làm việc.
Theo quy định (Điều 39 Luật SHTT), tổ chức giao nhiệm vụ là chủ sở hữu toàn bộ hoặc một phần tác phẩm do tác giả tạo ra theo nhiệm vụ đó. Quyền tài sản (sao chép, đăng tải, phân phối…) thuộc về công ty, trừ khi hai bên có thỏa thuận khác.
Nghỉ việc không làm công ty mất quyền này. Công ty vẫn được dùng ảnh.
Bạn vẫn là tác giả và giữ các quyền nhân thân như đứng tên thật và bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm (khoản 2 và 4 Điều 19). Công ty không được cắt xén, chỉnh sửa gây hại đến danh dự, uy tín của bạn.
Tình huống 2: Nhân viên tự chụp, ngoài nhiệm vụ
Ví dụ: bạn chụp cảnh văn phòng bằng điện thoại cá nhân vào cuối tuần, không ai giao việc, rồi sau đó công ty lấy dùng.
Nếu tác giả dùng thời gian, tài chính, cơ sở vật chất của mình để sáng tạo mà không theo nhiệm vụ hay hợp đồng, tác giả cũng là chủ sở hữu.
Khi đó công ty muốn dùng phải xin phép và trả nhuận bút, thù lao theo Điều 20 Luật SHTT.
Nếu lúc còn đi làm bạn đã đồng ý cho công ty đăng ảnh, hãy xem phạm vi sự đồng ý đó. Đồng ý đăng một lần cho một bài viết không đương nhiên cho phép công ty dùng mãi mãi cho mọi chiến dịch. Thỏa thuận bằng văn bản hoặc tin nhắn, email sẽ là chứng cứ quan trọng.
Tình huống 3: Trong ảnh có hình ảnh của một người
Theo Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015, việc dùng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý. Có ngoại lệ cho một số trường hợp như hoạt động công cộng, nhưng không được xâm phạm danh dự, nhân phẩm của người trong ảnh. Hình ảnh nhận diện được một người còn có thể là dữ liệu cá nhân, chịu sự điều chỉnh của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Vì vậy, nếu ảnh có chính bạn, đồng nghiệp hoặc khách hàng và được dùng cho quảng cáo, công ty cần sự đồng ý của người xuất hiện trong ảnh. Việc người đó đã nghỉ việc càng khiến công ty nên xin lại sự đồng ý.
3. Công ty dùng ảnh trái phép bị xử lý thế nào?
Dân sự: yêu cầu chấm dứt hành vi xâm phạm, xin lỗi, cải chính công khai, bồi thường thiệt hại.
Hành chính: theo Nghị định 341/2025/NĐ-CP, mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực này là 250 triệu đồng đối với cá nhân và 500 triệu đồng đối với tổ chức. Mức cụ thể tùy từng hành vi.
Hình sự (Điều 225 BLHS): chỉ xem xét khi vi phạm có quy mô thương mại hoặc gây hậu quả nghiêm trọng. Tranh chấp ảnh giữa công ty và nhân viên cũ thông thường là tranh chấp dân sự.
4. Các bước nhân viên cũ nên làm
Thu thập chứng cứ: hợp đồng lao động, nội quy, quy chế nội bộ, email/tin nhắn giao việc, file ảnh gốc có thông tin thời gian chụp và thiết bị, và bài đăng của công ty. Có thể nhờ lập vi bằng để lưu lại nội dung đang đăng.
Xác định tình huống của mình trong ba trường hợp ở mục 3.
Gửi yêu cầu bằng văn bản (email có xác nhận hoặc thư bảo đảm): nêu rõ ảnh nào, yêu cầu gỡ bỏ, ghi tên tác giả, hoặc thỏa thuận thù lao.
Thương lượng, hòa giải. Đây thường là cách nhanh và ít tốn kém nhất.
Nếu không thành: gửi đơn đề nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính, hoặc khởi kiện tại Tòa án để đòi bồi thường.
5. Lời khuyên cho doanh nghiệp
Ghi rõ trong hợp đồng lao động hoặc quy chế về quyền sở hữu sản phẩm sáng tạo của nhân viên.
Với ảnh nhân viên tự chụp, ký văn bản cho phép sử dụng nêu rõ phạm vi, thời hạn, thù lao.
Ghi tên tác giả khi có thể và không chỉnh sửa làm sai lệch ảnh.
Với ảnh có người, lưu bản đồng ý của người xuất hiện trong ảnh.
6. Dịch vụ tư vấn và giải quyết tranh chấp quyền tác giả tại Luậtsư.net
Việc công ty tiếp tục sử dụng hình ảnh do nhân viên chụp sau khi nghỉ việc có thể phát sinh tranh chấp về quyền tác giả, quyền sử dụng tác phẩm và nghĩa vụ thanh toán giữa các bên. Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp, cần xác định rõ nguồn gốc hình ảnh, thỏa thuận giữa nhân viên và doanh nghiệp cũng như phạm vi quyền sử dụng đã được xác lập.
Luật sư Lê Tuấn Anh, Công ty Luật Sư LTA – Luậtsư.net, cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ pháp lý liên quan đến quyền tác giả, bao gồm:
- Tư vấn xác định quyền tác giả và quyền sở hữu đối với hình ảnh.
- Rà soát hợp đồng lao động, thỏa thuận chuyển giao và sử dụng hình ảnh.
- Tư vấn xử lý trường hợp sử dụng hình ảnh không được phép hoặc vượt quá phạm vi thỏa thuận.
- Hỗ trợ soạn thảo văn bản yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm, thương lượng và giải quyết tranh chấp theo quy định pháp luật.
Nếu đang gặp vướng mắc liên quan đến quyền tác giả đối với hình ảnh, bạn có thể liên hệ Luậtsư.net để được xem xét hồ sơ và tư vấn phương án phù hợp.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Chụp ảnh bằng điện thoại cá nhân cho công ty thì ảnh thuộc về ai?
Điều quyết định là ảnh có được chụp theo nhiệm vụ/hợp đồng hay không, chứ không phải thiết bị. Nếu bạn được giao việc chụp, công ty thường là chủ sở hữu quyền tài sản dù bạn dùng điện thoại riêng, trừ khi có thỏa thuận khác. Nếu bạn tự chụp ngoài công việc, quyền thuộc về bạn.
Công ty dùng ảnh chụp có mặt tôi sau khi tôi nghỉ việc có được không?
Theo Điều 32 Bộ luật Dân sự, dùng hình ảnh của cá nhân cần sự đồng ý của người đó, trừ các ngoại lệ luật định. Nếu sự đồng ý ban đầu chỉ gắn với thời gian bạn làm việc hoặc một mục đích cụ thể, việc dùng tiếp cho mục đích khác có thể là xâm phạm quyền hình ảnh.
Nhân viên nghỉ việc có được yêu cầu công ty xóa tất cả ảnh mình từng chụp không?
Không phải trong mọi trường hợp. Quyền yêu cầu xóa ảnh phụ thuộc vào quyền tác giả, thỏa thuận sử dụng ảnh và căn cứ pháp lý cụ thể. Nếu công ty có quyền khai thác hợp pháp, việc nhân viên nghỉ việc không tự động làm phát sinh nghĩa vụ gỡ bỏ ảnh.
Kết luận
Công ty sử dụng ảnh do nhân viên chụp sau khi nghỉ việc không mặc nhiên là hành vi vi phạm pháp luật. Điều quan trọng là phải xác định quyền sở hữu đối với ảnh, phạm vi sử dụng đã thỏa thuận và các quyền nhân thân của tác giả còn được bảo hộ.
Người lao động nên lưu giữ chứng cứ, kiểm tra hợp đồng và xác định rõ căn cứ pháp lý trước khi yêu cầu công ty gỡ ảnh, thanh toán tiền bản quyền hoặc bồi thường thiệt hại. Ngược lại, doanh nghiệp cũng cần rà soát quyền sử dụng đối với những hình ảnh được nhân viên tạo ra để hạn chế tranh chấp.
Ghi chú: Nội dung trên nhằm cung cấp thông tin pháp luật tham khảo, không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý cho một vụ việc cụ thể.
Căn cứ pháp lý
- Luật Sở hữu trí tuệ
- Bộ luật Hình sự
- Bộ luật Dân sự
- Nghị định 341/2025/NĐ-CP