NGƯỜI BỊ HẠI CŨNG CÓ LỖI: XỬ LÝ TRÁCH NHIỆM BỒI THƯỜNG

Nhiều người cho rằng người bị hại cũng có lỗi thì người gây ra thiệt hại sẽ được miễn tội. Cách hiểu này chưa đúng. Pháp luật Việt Nam không xem lỗi của người bị hại là “tấm khiên” xóa tội. Tuy vậy, lỗi này vẫn có thể ảnh hưởng đến mức án và số tiền bồi thường.

Bài viết này Luật sư Lê Tuấn Anh, Công ty Luật Sư LTA - luậtsư.net giải thích các quy định và trách nhiệm bồi thường khi hành vi xảy ra.

1. Hiểu đúng về “lỗi” của người bị hại

Người bị hại là người trực tiếp bị thiệt hại về thể chất, tinh thần hoặc tài sản do tội phạm gây ra (Điều 62 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015).

Lỗi của người bị hại là hành vi trái pháp luật hoặc thiếu cẩn trọng của chính họ. Hành vi đó góp phần làm cho thiệt hại xảy ra hoặc nặng thêm.

Lỗi này thường xuất hiện trong các tội vô ý, như vô ý làm chết người (Điều 128 Bộ luật Hình sự 2015), vô ý gây thương tích (Điều 138 Bộ luật Hình sự 2015) hoặc vi phạm quy định về giao thông đường bộ (Điều 260 Bộ luật Hình sự 2015).

2. Căn cứ phát sinh bồi thường thiệt hại trong vụ án hình sự

Căn cứ phát sinh bồi thường thiệt hại trong vụ án hình sự, được xác định theo Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015:

3. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi người bị hại cũng có lỗi

Theo khoản 2 Điều 584 và khoản 5 Điều 585 Bộ luật Dân sự 2015, trách nhiệm bồi thường được xác định dựa trên mức độ lỗi của các bên:

- Người bị hại hoàn toàn có lỗi: Người gây thiệt hại không phải bồi thường.

- Cả hai bên cùng có lỗi: Người gây thiệt hại chỉ bồi thường phần thiệt hại do lỗi của mình gây ra.

- Người gây thiệt hại có lỗi: Phải bồi thường thiệt hại tương ứng với phần lỗi của mình, sau khi loại trừ phần thiệt hại do lỗi của người bị hại.

Các khoản thiệt hại được xem xét bồi thường tùy từng trường hợp, bao gồm:

- Thiệt hại về tài sản: Theo Điều 589 Bộ luật Dân sự 2015.

- Thiệt hại về sức khỏe: Chi phí cứu chữa, thu nhập bị mất, chi phí người chăm sóc theo Điều 590.

- Thiệt hại về tính mạng: Chi phí mai táng, tiền cấp dưỡng và các khoản bồi thường khác theo Điều 591.

Như vậy, người bị hại có lỗi không đồng nghĩa với việc người gây thiệt hại được miễn toàn bộ trách nhiệm bồi thường.

4. Lỗi của người bị hại ảnh hưởng thế nào đến hình phạt?

Lỗi của người bị hại không chỉ tác động đến tiền bồi thường. Nó còn có thể ảnh hưởng đến mức án của bị cáo:

- Bị cáo phạm tội do bị kích động bởi hành vi trái pháp luật của nạn nhân có thể được giảm nhẹ (điểm e khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự 2015).

- Bị cáo tự nguyện bồi thường, sửa chữa hậu quả cũng được xem là tình tiết giảm nhẹ (điểm b khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự 2015).

- Tòa án có thể buộc bị cáo trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại (Điều 48 Bộ luật Hình sự 2015).

5. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Người bị hại có lỗi thì có được đòi bồi thường không?

Người gây thiệt hại chỉ bồi thường phần do lỗi của mình (khoản 5 Điều 585 Bộ luật Dân sự 2015). Nếu thiệt hại hoàn toàn do lỗi của người bị hại, họ không được bồi thường (khoản 2 Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015).

Ai quyết định tỷ lệ lỗi của người bị hại?

Cơ quan điều tra và Tòa án xác định dựa trên chứng cứ trong hồ sơ vụ án. Các bên cũng có thể tự thỏa thuận mức bồi thường. Tuy nhiên, thỏa thuận này không được trái luật hay đạo đức xã hội.

Người bị hại có lỗi có làm bị cáo được giảm án không?

Nếu bị cáo phạm tội trong trạng thái bị kích động do hành vi trái pháp luật của nạn nhân, đây là tình tiết giảm nhẹ. Tuy nhiên, Tòa án quyết định mức giảm trong từng vụ án cụ thể.

Kết luận

Khi người bị hại cũng có lỗi, người gây thiệt hại chỉ bồi thường phần tương ứng với lỗi của mình. Nếu thiệt hại hoàn toàn do lỗi của người bị hại, họ không phải bồi thường. Mức lỗi cụ thể phụ thuộc vào chứng cứ và đánh giá của Tòa án.

Dù bạn ở vị trí nào, hãy lưu giữ chứng cứ và hiểu rõ quyền của mình. Nhờ đó, bạn có thể bảo vệ lợi ích hợp pháp một cách hiệu quả.

Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo và cung cấp kiến thức pháp luật phổ thông. Nội dung không thay thế cho tư vấn pháp lý chuyên sâu. Mỗi vụ việc có tình tiết, chứng cứ riêng và pháp luật có thể thay đổi theo thời gian. Bạn nên liên hệ trực tiếp luật sư để được tư vấn cụ thể cho trường hợp của mình.

 Liên hệ ngay với chúng tôi để được Luật sư hỗ trợ kịp thời.

LUẬTSƯ.NET CUNG CẤP CÁC DỊCH VỤ SAU:

• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp vay nợ
• Luật sư tư vấn giải quyết lĩnh vực hình sự
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp tiền đặt cọc
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp lao động
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp đất đai
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp hợp đồng
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp thừa kế
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp quyền nuôi con
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp ly hôn
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp lừa đảo online
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp dân sự
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp chia tài sản
• Luật sư tư vấn lập di chúc tại nhà

Luậtsư.net – dịch vụ luật sư uy tín tại TP.HCM.

📞 Số điện thoại: 0919989876 
📍 Địa chỉ: Số 203 Cộng Hoà, Phường Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh 700000
🌐 Website: www.luậtsư.net
📧 Email: tuvanmienphi@luậtsư.net

Tại sao chọn LUẬTSƯ.NET?

1. Đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm: Với nhiều năm kinh nghiệm thực chiến trong các lĩnh vực: Đất đai, Hình sự, Thừa kế, Dân sự, Hành chính, Thương mại, Lao động.
2. Tư vấn toàn diện: Hỗ trợ khách hàng từ giai đoạn tư vấn ban đầu đến khi thi hành án.
3. Chi phí minh bạch: Cam kết chi phí dịch vụ hợp lý, rõ ràng, không phát sinh.
4. Thời gian giải quyết nhanh chóng: Luật sư của chúng tôi luôn đặt lợi ích khách hàng lên hàng đầu và tối ưu hóa thời gian xử lý vụ việc.