Dân sựBài viết pháp lý

Người thứ ba có quyền yêu cầu chia tài sản chung của vợ chồng để thu hồi nợ không?

Chủ nợ có được yêu cầu chia tài sản chung của vợ chồng để thu hồi nợ không? Tìm hiểu điều kiện, phạm vi và căn cứ pháp lý theo quy định hiện hành.

Tạ MạnhĐăng ngày 04 tháng 11, 2026

Khi một người vay tiền nhưng không còn tài sản riêng để trả nợ, chủ nợ có thể đặt vấn đề yêu cầu chia tài sản chung của người đó với vợ hoặc chồng để thu hồi khoản nợ.

Pháp luật cho phép chủ nợ thực hiện quyền này trong một số trường hợp nhất định. Tuy nhiên, việc yêu cầu chia tài sản phải đáp ứng điều kiện luật định và không được xâm phạm phần quyền lợi hợp pháp của người còn lại.

Bài viết dưới đây do Luật sư Lê Tuấn Anh, Công ty Luật Sư LTA - Luậtsư.net thực hiện.

1. Chủ nợ có quyền yêu cầu chia tài sản chung của vợ chồng không?

Căn cứ khoản 2 Điều 219 BLDS 2015, quy định khi một người yêu cầu chủ sở hữu chung thực hiện nghĩa vụ thanh toán mà người có nghĩa vụ không có tài sản riêng hoặc tài sản riêng không đủ để thanh toán, người yêu cầu có quyền:

− Yêu cầu chia tài sản chung;

− Tham gia vào việc chia tài sản chung;

− Yêu cầu người có nghĩa vụ bán phần quyền sở hữu của mình nếu không thể chia bằng hiện vật hoặc việc chia bị các chủ sở hữu chung còn lại phản đối.

Do đó, nếu người chồng/vợ vay tiền riêng, không có tài sản riêng hoặc tài sản riêng không đủ trả nợ, chủ nợ có thể căn cứ Điều 219 để yêu cầu xử lý phần tài sản thuộc quyền sở hữu của người chồng/vợ trong khối tài sản chung.

Tuy nhiên, chủ nợ không đương nhiên được hưởng toàn bộ giá trị tài sản chung. Quyền yêu cầu chỉ nhằm xác định và xử lý phần tài sản thuộc quyền của người có nghĩa vụ thanh toán.

2. Phân biệt nghĩa vụ chung và nghĩa vụ riêng của vợ chồng

Việc xác định khoản nợ là nghĩa vụ chung hay nghĩa vụ riêng có ý nghĩa quan trọng khi xử lý tài sản của vợ chồng.

Trường hợp 1: Khoản nợ là nghĩa vụ chung của vợ chồng.

Theo Điều 37 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, vợ chồng có nghĩa vụ chung về tài sản trong các trường hợp như:

− Giao dịch do vợ chồng cùng thỏa thuận xác lập;

− Giao dịch nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình;

− Nghĩa vụ phát sinh từ việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung;

− Các nghĩa vụ khác theo quy định pháp luật.

Khi khoản nợ thuộc nghĩa vụ chung, cả hai vợ chồng có thể phải chịu trách nhiệm thanh toán bằng tài sản chung theo quy định.

Trường hợp 2: Khoản nợ là nghĩa vụ riêng của một người.

Theo Điều 45 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch do một bên xác lập không vì nhu cầu gia đình hoặc nghĩa vụ phát sinh từ việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản riêng về nguyên tắc là nghĩa vụ riêng.

Ví dụ, người chồng tự vay tiền để đầu tư cá nhân, không có sự thỏa thuận hoặc lợi ích chung của gia đình. Nếu xác định đây là nghĩa vụ riêng, người chồng phải chịu trách nhiệm bằng tài sản riêng và phần tài sản của mình trong khối tài sản chung theo quy định.

Người vợ không đương nhiên phải trả khoản nợ chỉ vì đang trong quan hệ hôn nhân với người vay.

3. Chủ nợ được xử lý phần tài sản nào trong khối tài sản chung?

Theo Điều 213 Bộ luật Dân sự 2015, sở hữu chung của vợ chồng là sở hữu chung hợp nhất có thể phân chia.

Khi áp dụng khoản 2 Điều 219 Bộ luật Dân sự 2015, cần xác định phần quyền sở hữu của người có nghĩa vụ thanh toán trước khi xử lý tài sản.

Việc xử lý được xem xét theo các hướng:

− Nếu tài sản có thể phân chia bằng hiện vật, thực hiện việc chia theo quy định.

− Nếu không thể chia bằng hiện vật hoặc người còn lại phản đối việc chia, chủ nợ có quyền yêu cầu người mắc nợ bán phần quyền sở hữu của mình để thanh toán.

− Phần quyền sở hữu của người vợ hoặc chồng không có nghĩa vụ trả nợ phải được bảo đảm theo quy định pháp luật.

Đối với nhà đất, việc xác định phần quyền của mỗi người cần căn cứ nguồn gốc hình thành tài sản, thỏa thuận về chế độ tài sản và chứng cứ liên quan. Không thể mặc nhiên xác định mỗi người sở hữu 50% trong mọi trường hợp.

4. Chủ nợ cần làm gì để yêu cầu chia tài sản chung thu hồi nợ?

Để bảo vệ quyền lợi, chủ nợ cần chuẩn bị và thực hiện các bước sau:

Bước 1: Chứng minh nghĩa vụ trả nợ.

Thu thập hợp đồng vay, giấy nhận nợ, chứng từ chuyển tiền, tin nhắn xác nhận khoản vay hoặc tài liệu khác chứng minh nghĩa vụ thanh toán.

Bước 2: Xác minh tài sản của người mắc nợ.

Làm rõ tài sản riêng, tài sản chung của vợ chồng và nguồn gốc hình thành tài sản. Đây là căn cứ xác định điều kiện áp dụng khoản 2 Điều 219 Bộ luật Dân sự 2015.

Bước 3: Yêu cầu thực hiện nghĩa vụ thanh toán.

Chủ nợ cần có căn cứ xác định khoản nợ đã đến hạn và người mắc nợ có nghĩa vụ thanh toán nhưng không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ.

Bước 4: Yêu cầu chia tài sản chung hoặc xử lý phần quyền sở hữu.

Nếu đáp ứng điều kiện luật định, chủ nợ có thể yêu cầu chia tài sản chung và tham gia vào quá trình phân chia. Trường hợp phát sinh tranh chấp, cần thực hiện quyền yêu cầu theo trình tự tố tụng hoặc thi hành án phù hợp.

5. Kết luận

Người thứ ba có quyền yêu cầu chia tài sản chung của vợ chồng để thu hồi nợ nếu đáp ứng điều kiện tại khoản 2 Điều 219 Bộ luật Dân sự 2015, đặc biệt là trường hợp người có nghĩa vụ không có tài sản riêng hoặc tài sản riêng không đủ thanh toán.

Tuy nhiên, chủ nợ chỉ được yêu cầu xử lý phần quyền sở hữu thuộc về người mắc nợ, không được tự ý yêu cầu chia hoặc kê biên toàn bộ tài sản chung để thanh toán khoản nợ riêng. Việc xác định nghĩa vụ chung, nghĩa vụ riêng và tỷ lệ quyền sở hữu cần được xem xét dựa trên hồ sơ, chứng cứ cụ thể.

6. Dịch vụ tư vấn tại Công ty Luật Sư LTA - Luậtsư.net

Công ty Luật Sư LTA - Luậtsư.net hỗ trợ khách hàng trong các vấn đề liên quan đến thu hồi nợ và tài sản vợ chồng, bao gồm:

− Tư vấn xác định nghĩa vụ chung và nghĩa vụ riêng của vợ chồng.

− Xác minh, đánh giá tài sản chung và tài sản riêng.

− Tư vấn quyền yêu cầu chia tài sản chung để thu hồi nợ.

− Hỗ trợ khởi kiện tranh chấp hợp đồng vay tài sản.

− Tư vấn phương án xử lý tài sản trong giai đoạn thi hành án.

7. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

− Chủ nợ có được yêu cầu chia đôi nhà đất của vợ chồng để thu hồi nợ không?

Chủ nợ phải đáp ứng điều kiện tại Điều 219 Bộ luật Dân sự 2015 và việc xử lý phải căn cứ vào phần quyền sở hữu của người mắc nợ.

− Người vợ không ký hợp đồng vay có bị liên đới trả nợ không?

Việc không ký hợp đồng vay không đồng nghĩa chắc chắn không phải chịu trách nhiệm. Cần xác định khoản vay có thuộc nghĩa vụ chung theo Điều 37 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 hay không.

− Chủ nợ có thể yêu cầu xử lý tài sản chung khi người mắc nợ không có tài sản riêng không?

Có. Khoản 2 Điều 219 Bộ luật Dân sự 2015 cho phép người có quyền yêu cầu thanh toán đề nghị chia tài sản chung trong trường hợp người có nghĩa vụ không có tài sản riêng hoặc tài sản riêng không đủ thanh toán.

Ghi chú: Bài viết mang tính chất tham khảo, cung cấp thông tin pháp luật chung, không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý cụ thể cho từng trường hợp. Để được hỗ trợ chính xác, vui lòng liên hệ trực tiếp luật sư của Luậtsư.net.

Liên hệ ngay với chúng tôi để được Luật sư hỗ trợ kịp thời.

LUẬTSƯ.NET CUNG CẤP CÁC DỊCH VỤ SAU:

Luậtsư.net – dịch vụ luật sư uy tín tại TP.HCM.

📞 Số điện thoại: 0919989876
📍 Địa chỉ: Số 203 Cộng Hoà, Phường Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh 700000
🌐 Website: www.luậtsư.net
📧 Email: tuvanmienphi@luậtsư.net

Luậtsư.net – dịch vụ luật sư uy tín tại TP.HCM.

Tại sao chọn LUẬTSƯ.NET?

1. Đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm: Với nhiều năm kinh nghiệm thực chiến trong các lĩnh vực: Đất đai, Hình sự, Thừa kế, Dân sự, Hành chính, Thương mại, Lao động.

2. Tư vấn toàn diện: Hỗ trợ khách hàng từ giai đoạn tư vấn ban đầu đến khi thi hành án.

3. Chi phí minh bạch: Cam kết chi phí dịch vụ hợp lý, rõ ràng, không phát sinh.

4. Thời gian giải quyết nhanh chóng: Luật sư của chúng tôi luôn đặt lợi ích khách hàng lên hàng đầu và tối ưu hóa thời gian xử lý vụ việc.

LUẬTSƯ.NET CUNG CẤP CÁC DỊCH VỤ SAU:

Tại sao chọn LUẬTSƯ.NET?

Căn cứ pháp lý

Bài cùng chuyên mục