Bỏ qua điều hướng, đến nội dung bài viết
KhácDịch vụ

TIN AI TƯ VẤN PHÁP LÝ: AI HAY “AI” SẼ CHỊU TRÁCH NHIỆM?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang ngày càng được sử dụng phổ biến trong đời sống. Chỉ với vài câu lệnh, người dùng có thể yêu cầu AI tư vấn pháp lý.

Bảo Hân
AI tư vấn pháp lý sai thì ai chịu trách nhiệm? Tìm hiểu ngay quy định pháp luật Việt Nam và góc nhìn chuyên gia để tránh rủi ro đắt giá!
AI tư vấn pháp lý sai thì ai chịu trách nhiệm? Tìm hiểu ngay quy định pháp luật Việt Nam và góc nhìn chuyên gia để tránh rủi ro đắt giá!

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang ngày càng được sử dụng phổ biến trong đời sống. Chỉ với vài câu lệnh, người dùng có thể yêu cầu AI tư vấn pháp lý. Bên cạnh đó, AI cũng có thể hỗ trợ tạo nhanh hợp đồng và văn bản pháp lý.

Tuy nhiên, AI có thể đưa ra thông tin sai lệch hoặc lỗi thời. Một số trường hợp còn trích dẫn văn bản đã hết hiệu lực. Thậm chí, AI có thể tạo điều khoản gây bất lợi cho người sử dụng. Vậy nếu AI tư vấn sai, ai phải chịu trách nhiệm về hậu quả pháp lý? Người dùng, luật sư hay chính đơn vị phát triển AI?

Sau đây, Luật sư Lê Tuấn Anh, Công ty Luật Sư LTA – luậtsư.net sẽ phân tích giúp bạn hiểu rõ hơn vấn đề này.

1. Bản chất của AI: Công cụ hỗ trợ hay chủ thể pháp luật?

Khái niệm

Căn cứ Điều 3 Luật Trí tuệ nhân tạo 2025: Trí tuệ nhân tạo là việc thực hiện bằng điện tử các năng lực trí tuệ con người. Năng lực này bao gồm học tập, suy luận, nhận thức, phán đoán và hiểu ngôn ngữ tự nhiên.

Để xác định trách nhiệm khi AI gây ra sai sót, cần làm rõ bản chất pháp lý. Theo pháp luật Việt Nam, AI không phải là một chủ thể pháp luật độc lập.

Điều 74 Bộ luật Dân sự 2015, pháp nhân phải đáp ứng đủ các điều kiện:

  • Thành lập hợp pháp và có cơ cấu tổ chức.
  • Có tài sản độc lập. Tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình.
  • Nhân danh mình tham gia các quan hệ pháp luật.

Vì vậy, AI không có tài sản riêng và không có năng lực hành vi dân sự. Do đó, AI không đáp ứng điều kiện để được công nhận là pháp nhân.

Được định vị là tài sản hoặc công cụ

Dưới góc độ pháp lý, AI là sản phẩm công nghệ do con người tạo ra. AI tồn tại dưới dạng phần mềm hoặc công cụ hỗ trợ. AI được con người vận hành, kiểm soát và sử dụng vào nhiều mục đích.

AI không phải là chủ thể pháp luật độc lập. AI không phải cá nhân và cũng không phải pháp nhân. Vì vậy, AI không thể tự mình chịu trách nhiệm trước pháp luật.

2. AI tư vấn pháp lý sai: Ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi phát sinh rủi ro, trách nhiệm cần được xem xét theo từng trường hợp. Đối tượng và mục đích sử dụng AI có thể ảnh hưởng đến trách nhiệm.

  • Người sử dụng AI

Nếu trực tiếp sử dụng AI, người dùng phải chịu trách nhiệm về quyết định của mình.

– Trách nhiệm tự chịu rủi ro: Người dùng phải tự chịu trách nhiệm về quyết định do mình đưa ra. Pháp luật đề cao nguyên tắc tự do và tự nguyện cam kết, tự chịu trách nhiệm.

– Người dùng có thể chịu trách nhiệm nếu hợp đồng do AI soạn trái pháp luật. Bên cạnh đó nếu gây thiệt hại cho bên thứ ba. Khi đó, người dùng có thể phải bồi thường theo Điều 360 Bộ luật Dân sự 2015.

  • Nhà phát triển và cung cấp dịch vụ AI

Có thể yêu cầu nhà phát triển AI chịu trách nhiệm khi cung cấp thông tin sai không?

Nhiều nhà cung cấp AI đưa ra điều khoản giới hạn trách nhiệm. Họ cảnh báo AI không thay thế tư vấn pháp lý chuyên nghiệp. Tuy nhiên, đây không phải căn cứ duy nhất để miễn trừ hoàn toàn. Việc xác định trách nhiệm còn phụ thuộc vào pháp luật áp dụng.

Theo Điều 13  Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật 2026, ứng dụng AI phải bảo đảm tính chính xác.

– Dữ liệu cần được kiểm soát và cập nhật từ nguồn chính thức.

– Thông tin phải được kiểm chứng trước khi cung cấp cho người dùng.

– Hệ thống phải có cảnh báo và đính chính kịp thời khi xảy ra sai sót.

– Đơn vị phát triển hoặc vận hành AI phải chịu trách nhiệm về dữ liệu đầu vào.

– Họ cũng phải chịu trách nhiệm về thông tin do hệ thống cung cấp.

Nếu AI tư vấn sai gây thiệt hại do lỗi hệ thống, nhà phát triển vẫn có thể bị xử lý.

3. Nghĩa vụ của người sử dụng AI để tránh rủi ro pháp lý

Để tận dụng AI mà hạn chế rủi ro, người dùng cần lưu ý một số vấn đề.

  • Coi AI là công cụ tham khảo, không phải chuyên gia

Người dùng không nên xem câu trả lời của AI là kết luận pháp lý cuối cùng.
Mọi thông tin pháp luật cần được kiểm tra trước khi áp dụng thực tế.

  • Kiểm tra chéo căn cứ pháp lý

AI có thể gặp hiện tượng “ảo giác” (hallucination).
AI có thể tạo ra văn bản pháp luật không tồn tại.
AI cũng có thể trích dẫn văn bản đã hết hiệu lực.

Vì vậy, cần kiểm tra lại căn cứ pháp lý trước khi sử dụng.
Người dùng nên tra cứu trực tiếp tại Cơ sở dữ liệu quốc gia.

  • Bảo mật dữ liệu cá nhân và thông tin kinh doanh

Không nên đưa thông tin mật lên các công cụ AI công cộng.
Điều này giúp hạn chế nguy cơ lộ dữ liệu cá nhân và bí mật kinh doanh.

Bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết về AI “gây họa”, ai chịu trách nhiệm? Giải mã pháp lý về thiệt hại do trí tuệ nhân tạo

4. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Q1: Hợp đồng do AI soạn thảo có hiệu lực pháp lý không?

Hợp đồng do AI soạn thảo vẫn có thể có hiệu lực pháp lý. Điều kiện là hợp đồng phải đáp ứng Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015.

  • Các bên phải có năng lực phù hợp và hoàn toàn tự nguyện.
  • Mục đích và nội dung không được vi phạm điều cấm của luật.
  • Nội dung cũng không được trái đạo đức xã hội.

AI chỉ hỗ trợ tạo nội dung hoặc mẫu hợp đồng. Hiệu lực hợp đồng phát sinh từ sự thỏa thuận và ký kết của các bên.

Q2: AI tư vấn hành vi vi phạm pháp luật thì có được miễn trách nhiệm không?

Làm theo thông tin từ AI không đương nhiên được miễn trách nhiệm pháp lý. Người thực hiện hành vi vẫn phải chịu trách nhiệm theo quy định pháp luật. Trách nhiệm có thể thuộc lĩnh vực hình sự hoặc hành chính. Căn cứ cụ thể phụ thuộc vào tính chất và hậu quả của hành vi.

Q3: Doanh nghiệp nên làm gì khi ứng dụng AI vào quản trị nội bộ?

Doanh nghiệp nên xây dựng quy chế sử dụng AI nội bộ. Quy chế cần xác định rõ phạm vi công việc được phép sử dụng AI. Doanh nghiệp cũng nên quy định cơ chế kiểm tra và phê duyệt. Bộ phận Pháp chế có thể kiểm tra nội dung quan trọng. Đặc biệt, cần kiểm duyệt trước khi ban hành hoặc ký kết văn bản.

5. Kết luận

AI tư vấn pháp lý mang lại nhiều tiện ích cho người dùng. Tuy nhiên, AI vẫn chỉ là công cụ hỗ trợ con người.

Mọi quyết định liên quan đến pháp lý cần được kiểm tra phù hợp. Đặc biệt với các vấn đề về tài sản, hợp đồng và hoạt động kinh doanh. Việc kiểm tra kỹ thông tin AI cung cấp giúp hạn chế rủi ro pháp lý.

Liên hệ ngay với chúng tôi để được Luật sư hỗ trợ kịp thời.

LUẬTSƯ.NET CUNG CẤP CÁC DỊCH VỤ SAU:

Luậtsư.net – dịch vụ luật sư uy tín tại TP.HCM.

📞 Số điện thoại: 0919989876 
📍 Địa chỉ: Số 203 Cộng Hoà, Phường Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh 700000
🌐 Website: www.luậtsư.net
📧 Email: tuvanmienphi@luậtsư.net

Tại sao chọn LUẬTSƯ.NET?

  1. Đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm: Chúng tôi đã xử lý thành công hàng trăm vụ tranh chấp nợ khó đòi, từ cá nhân đến doanh nghiệp.
  2. Tư vấn toàn diện: Hỗ trợ khách hàng từ giai đoạn tư vấn ban đầu đến khi thi hành án.
  3. Chi phí minh bạch: Cam kết chi phí dịch vụ hợp lý, rõ ràng, không phát sinh.
  4. Thời gian giải quyết nhanh chóng: Luật sư của chúng tôi luôn đặt lợi ích khách hàng lên hàng đầu và tối ưu hóa thời gian xử lý vụ việc.

Căn cứ pháp lý

  1. Luật Trí tuệ nhân tạo 2025

Bài cùng chuyên mục