Chiêu trò “Góp vốn mua đất” để rửa tiền – Cảnh báo một hình thức biến tướng nguy hiểm

Mở đầu: Góp vốn mua đất – chiêu thức ngọt ngào hay cạm bẫy?

Trong thời gian gần đây, cụm từ “góp vốn mua đất” đã trở nên quen thuộc trong các giao dịch đầu tư bất động sản. Tuy nhiên, đằng sau vỏ bọc hợp tác làm ăn này, nhiều đối tượng đã lợi dụng hình thức này để thực hiện hành vi rửa tiền, nhằm hợp thức hóa tài sản có nguồn gốc bất minh như tiền tham nhũng, tiền từ hoạt động phạm tội, hoặc lừa đảo. Nếu không nhận diện rõ ranh giới pháp lý, cả người góp vốn và người đứng tên mua đất đều có thể bị cuốn vào vòng lao lý và chịu trách nhiệm hình sự nghiêm trọng.

Hành vi rửa tiền đội lốt “góp vốn mua đất”

Thủ đoạn phổ biến:

• Đối tượng có nguồn tiền phi pháp (tiền chiếm đoạt, tiền từ buôn lậu, tham nhũng…) đưa cho người khác đứng tên mua đất, sau đó ký “hợp đồng góp vốn” hoặc “ủy quyền toàn phần”.
• Tiếp theo, người đứng tên sẽ chuyển nhượng lại cho bên thứ ba với giá cao hơn để hoàn tất quá trình rửa tiền.
• Một số trường hợp, các đối tượng thành lập các công ty “bất động sản sân sau” và huy động vốn góp mua đất để tạo ra vòng quay tài chính nhằm rửa nguồn tiền bẩn.

Tính chất nguy hiểm:

• Hành vi này được ngụy trang dưới hình thức đầu tư, do đó rất khó phát hiện nếu không có nghiệp vụ điều tra chuyên sâu.
• Gây mất minh bạch thị trường đất đai, đẩy giá đất lên cao một cách giả tạo, ảnh hưởng tiêu cực đến quy hoạch và an ninh tài chính quốc gia.

Cơ sở pháp lý để xử lý hình sự

a) Tội rửa tiền – Điều 324 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi bổ sung 2017)

Bộ luật Hình sự quy định: “Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây nhằm hợp thức hóa tài sản do phạm tội mà có thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự…”

Các hành vi bao gồm:

• Tham gia giao dịch tài chính, ngân hàng, bất động sản… liên quan đến tài sản do phạm tội mà có.
• Che giấu nguồn gốc bất hợp pháp của tài sản.
• Hình phạt cao nhất đối với cá nhân có thể lên đến 15 năm tù, và đình chỉ vĩnh viễn hoạt động đối với pháp nhân thương mại.

b) Trường hợp có dấu hiệu “đồng phạm” hoặc “giúp sức”

Điều 17 của Bộ luật Hình sự quy định:

• “Đồng phạm là trường hợp có hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm.”
• “Người giúp sức là người tạo điều kiện tinh thần hoặc vật chất cho việc thực hiện tội phạm.”

Nếu người đứng tên mua đất biết rõ nguồn tiền là bất hợp pháp mà vẫn tiếp tay thì có thể bị xem là người giúp sức tội rửa tiền theo Điều 17 Bộ luật Hình sự.

Nếu có thỏa thuận từ trước, hành vi này có thể cấu thành đồng phạm có tổ chức theo khoản 2 Điều 17 Bộ luật Hình sự, trong đó “Phạm tội có tổ chức là hình thức đồng phạm có sự câu kết chặt chẽ giữa những người cùng thực hiện tội phạm”, và sẽ bị xử lý nghiêm khắc hơn.

Theo Luật Đất đai 2024:

• “Góp vốn bằng quyền sử dụng đất là sự thỏa thuận giữa các bên về chuyển quyền sử dụng đất thông qua việc góp quyền sử dụng đất để tạo thành vốn điều lệ của tổ chức kinh tế, bao gồm góp vốn để thành lập tổ chức kinh tế hoặc góp thêm vốn điều lệ của tổ chức kinh tế đã được thành lập”.
• “Chuyển quyền sử dụng đất là việc chuyển giao quyền sử dụng đất từ người này sang người khác thông qua hình thức chuyển đổi, chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất, góp vốn bằng quyền sử dụng đất”.

Luật Đầu tư 2020 cũng định nghĩa:

• “Hợp đồng hợp tác kinh doanh (sau đây gọi là hợp đồng BCC) là hợp đồng được ký giữa các nhà đầu tư nhằm hợp tác kinh doanh, phân chia lợi nhuận, phân chia sản phẩm theo quy định của pháp luật mà không thành lập tổ chức kinh tế”.

Dẫn chứng thực tế

Vụ án Trịnh Văn Quyết (Tập đoàn FLC): Một phần hành vi bị cáo buộc là thao túng chứng khoán, chuyển tiền lòng vòng qua các giao dịch mua bán bất động sản để hợp thức hóa nguồn tiền thu lợi bất chính.

Vụ “rửa tiền” của đại gia bất động sản tại Bình Dương (2023): Các đối tượng lợi dụng công ty bất động sản để gom tiền tham nhũng, sau đó đứng tên người thân mua hàng loạt lô đất, chuyển nhượng lòng vòng rồi rút tiền sạch về tài khoản.

(Các vụ việc này đều được báo chí chính thống đưa tin trên VTV, Thanh Niên, Tuổi Trẻ – có thể đính kèm đường link khi xuất bản bài viết.)

Nhận diện sớm để không thành “bình phong” cho tội phạm

Những dấu hiệu cần cảnh giác:

• Giao dịch góp vốn không rõ ràng, không công chứng, chỉ ghi giấy tay.
• Số tiền góp vốn lớn nhưng không có chứng từ chuyển khoản minh bạch.
• Người góp vốn không có bất kỳ vai trò gì trong việc sử dụng, quản lý lô đất.
• Thường xuyên thay đổi người đứng tên quyền sử dụng đất, chuyển nhượng lòng vòng.

Kết luận – Góp vốn mua đất: Cần rõ ràng, minh bạch, đúng luật

Không phải mọi hình thức góp vốn mua đất đều là hành vi rửa tiền. Tuy nhiên, trong bối cảnh tội phạm tài chính ngày càng tinh vi, việc thiếu cảnh giác và thiếu hiểu biết pháp luật có thể khiến người dân vô tình tiếp tay hoặc bị lợi dụng.

Khuyến nghị:

• Khi góp vốn mua đất, cần lập hợp đồng cụ thể, có công chứng và thực hiện chuyển khoản qua ngân hàng.
• Trường hợp nghi ngờ nguồn tiền không rõ ràng, cần từ chối giao dịch hoặc báo cáo cơ quan chức năng có thẩm quyền.
• Luật sư, công chứng viên và môi giới bất động sản cũng cần nâng cao cảnh giác, tránh trở thành “mắt xích” trong đường dây rửa tiền.

Xem thêm 

Bóng tối của lòng tin: Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản và những hệ lụy đau lòng

Mở Công ty tư vấn du học rồi lừa đảo hàng chục người

Công Ty Bất Động Sản Lừa Đảo: Dấu Hiệu và Cách Phòng Tránh(Mở trong cửa số mới)