BỊ LẤN CHIẾM ĐẤT ĐAI PHẢI ĐÒI LẠI THẾ NÀO

Đất bị người khác lấn chiếm là tình trạng khá phổ biến hiện nay. Nhiều người không biết phải xử lý thế nào để lấy lại đất. Vậy lấn chiếm đất đai đòi lại thế nào đúng quy định?

Bài viết này Luật sư Lê Tuấn Anh, Công ty Luật LTA – luậtsư.net sẽ phân tích hướng xử lý theo pháp luật hiện hành. Nội dung được cập nhật theo Luật Đất đai và quy định xử phạt mới.

1. Lấn chiếm đất đai là gì?

Khoản 9 Điều 3 Luật Đất đai 2024 quy định về hành vi chiếm đất. Theo đó, chiếm đất là sử dụng đất khi chưa được phép.

Hành vi này cũng gồm việc sử dụng đất của người khác trái phép.

Khoản 1 Điều 11 Luật Đất đai 2024 cấm lấn đất và chiếm đất.

Lấn đất thường xảy ra khi người sử dụng mở rộng ranh giới. Phần đất mở rộng thuộc quyền sử dụng của người khác.

Chiếm đất thường xảy ra khi một người sử dụng đất trái phép.

Người đó không có quyền sử dụng hợp pháp đối với phần đất.

Hai hành vi này đều có thể bị xử lý theo pháp luật.

2. Lấn chiếm đất đai đòi lại thế nào?

Người có quyền sử dụng đất nên xử lý theo từng bước. Việc thu thập chứng cứ cần được thực hiện ngay từ đầu.

Bước 1: Xác định chính xác phần đất bị lấn chiếm

Trước tiên, cần xác định chính xác ranh giới thửa đất. Người sử dụng đất nên kiểm tra Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Có thể kiểm tra thêm hồ sơ địa chính tại địa phương. Bản đồ địa chính cũng là nguồn tài liệu quan trọng.

Nên xác định các nội dung sau: Diện tích đất đang bị lấn chiếm, vị trí phần đất đang tranh chấp, ranh giới sử dụng đất theo hồ sơ, người đang trực tiếp sử dụng phần đất, thời điểm phát sinh hành vi lấn chiếm.

Nếu cần thiết, người sử dụng đất nên đề nghị đo đạc. Kết quả đo đạc giúp xác định chính xác phần diện tích tranh chấp.

Bước 2: Thu thập chứng cứ về quyền sử dụng đất

Người yêu cầu nên chuẩn bị các tài liệu liên quan, gồm:

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;

Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất;

Văn bản tặng cho hoặc thừa kế;

Hồ sơ địa chính và trích lục bản đồ;

Biên bản xác định ranh giới đất;

Giấy tờ mua bán nhà, đất liên quan;

Văn bản hoặc tin nhắn trao đổi giữa các bên.

Không nên tự ý phá dỡ công trình của bên lấn chiếm. Hành động này có thể phát sinh tranh chấp mới.

Bước 3: Yêu cầu người lấn chiếm trả lại đất

Các bên có thể tự thỏa thuận trước khi yêu cầu cơ quan nhà nước. Nếu bên lấn chiếm tự nguyện trả đất, tranh chấp có thể được giải quyết nhanh hơn.

Việc thỏa thuận nên được lập thành văn bản. Văn bản nên thể hiện rõ:

Diện tích đất phải trả lạ;

Ranh giới phần đất phải trả;

Thời hạn trả lại đất;

Nghĩa vụ tháo dỡ công trình nếu có;

Trách nhiệm khôi phục hiện trạng;

Chữ ký của các bên liên quan.

Bước 4: Hòa giải tranh chấp tại UBND cấp xã

Khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai 2024 quy định về hòa giải.

Theo đó, tranh chấp phải được hòa giải tại UBND cấp xã. Người có quyền lợi nên chuẩn bị đơn yêu cầu hòa giải.

Hồ sơ nên kèm giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất.

UBND cấp xã sẽ thành lập Hội đồng hòa giải. Hội đồng sẽ xem xét hồ sơ và tổ chức hòa giải. Kết quả hòa giải cần được lập thành biên bản.

Nếu hòa giải thành, các bên thực hiện nội dung đã thống nhất. Nếu hòa giải không thành, tranh chấp có thể tiếp tục được giải quyết.

Bước 5: Khởi kiện yêu cầu trả lại đất

Nếu tranh chấp không được giải quyết, người có quyền có thể khởi kiện.

Thẩm quyền giải quyết được xác định theo Điều 236 Luật Đất đai 2024.

Tranh chấp có giấy chứng nhận thuộc thẩm quyền của Tòa án.

Quy định này nằm tại khoản 1 Điều 236 Luật Đất đai 2024.

Trường hợp không có giấy chứng nhận cũng có quy định riêng.

Các bên có thể lựa chọn phương thức giải quyết phù hợp.

Đơn khởi kiện cần trình bày rõ yêu cầu của người khởi kiện.

Có thể yêu cầu Tòa án: Xác định quyền sử dụng đất hợp pháp, xác định phần diện tích bị lấn chiếm, buộc trả lại phần đất bị lấn chiếm, buộc tháo dỡ công trình trên đất nếu có, buộc khôi phục lại hiện trạng ban đầu, giải quyết nghĩa vụ tài chính phát sinh nếu có căn cứ.

Tòa án sẽ xem xét chứng cứ và hồ sơ của các bên. Kết quả giải quyết phụ thuộc vào từng hồ sơ cụ thể.

Luậtsư.net cũng có bài viết khác về cách khởi kiện tranh chấp đất đai.

3. Mức phạt của hành vi lấn chiếm đất đai

Hành vi lấn đất hoặc chiếm đất có thể bị xử phạt. Mức phạt phụ thuộc loại đất và diện tích vi phạm.

CSPL: Điều 13 Văn bản hợp nhất số 73/2026/VBHN-NĐ-BNNMT.

Một số trường hợp có mức phạt đến hàng trăm triệu đồng. Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn có thể bị khắc phục hậu quả. Biện pháp phổ biến là khôi phục tình trạng đất ban đầu. Việc khôi phục có thể bao gồm khôi phục ranh giới. Việc khôi phục cũng có thể bao gồm khôi phục mốc giới thửa đất.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1. Hàng xóm lấn chiếm đất phải làm gì?

Câu hỏi 2. Đất bị lấn chiếm có được yêu cầu trả lại không?

Câu hỏi 3. Lấn chiếm đất có bị phạt tiền không?

Lời khuyên từ Luật sư Lê Tuấn Anh

Khi bị lấn chiếm đất, đừng tự ý phá dỡ công trình hoặc dùng biện pháp cưỡng chế để lấy lại đất. Trước tiên, cần xác định chính xác ranh giới, diện tích đất bị lấn chiếm và thu thập đầy đủ giấy tờ, chứng cứ liên quan.

Việc xử lý sớm giúp bảo vệ quyền sử dụng đất và tạo cơ sở cho quá trình hòa giải, giải quyết tranh chấp. Nếu vụ việc phức tạp, giấy tờ không thống nhất hoặc bên lấn chiếm đã xây dựng công trình trên đất, người sử dụng đất nên liên hệ luật sư sớm để được đánh giá hồ sơ và hướng dẫn phương án phù hợp.

Miễn trừ trách nhiệm

Nội dung trên nhằm cung cấp thông tin pháp luật mang tính tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý đối với vụ việc cụ thể. Việc xác định hành vi lấn chiếm, quyền sử dụng đất và phương án đòi lại đất cần dựa trên hồ sơ, chứng cứ và thực tế vụ việc. Người có quyền sử dụng đất nên liên hệ trực tiếp để được đánh giá hồ sơ và hướng dẫn phương án phù hợp.

Liên hệ ngay với chúng tôi để được Luật sư hỗ trợ kịp thời.

LUẬTSƯ.NET CUNG CẤP CÁC DỊCH VỤ SAU:

• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp vay nợ
• Luật sư tư vấn giải quyết lĩnh vực hình sự
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp tiền đặt cọc
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp lao động
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp đất đai
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp hợp đồng
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp thừa kế
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp quyền nuôi con
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp ly hôn
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp lừa đảo online
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp dân sự
• Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp chia tài sản
• Luật sư tư vấn lập di chúc tại nhà

Luậtsư.net – dịch vụ luật sư uy tín tại TP.HCM.

📞 Số điện thoại: 0919989876 
📍 Địa chỉ: Số 203 Cộng Hoà, Phường Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh 700000
🌐 Website: www.luậtsư.net
📧 Email: tuvanmienphi@luậtsư.net

Tại sao chọn LUẬTSƯ.NET?

1. Đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm: Chúng tôi đã xử lý thành công hàng trăm vụ tranh chấp nợ khó đòi, từ cá nhân đến doanh nghiệp.
2. Tư vấn toàn diện: Hỗ trợ khách hàng từ giai đoạn tư vấn ban đầu đến khi thi hành án.
3. Chi phí minh bạch: Cam kết chi phí dịch vụ hợp lý, rõ ràng, không phát sinh.
4. Thời gian giải quyết nhanh chóng: Luật sư của chúng tôi luôn đặt lợi ích khách hàng lên hàng đầu và tối ưu hóa thời gian xử lý vụ việc.