Dân sựBài viết pháp lý

Mất tích bí ẩn, tài sản sẽ rơi vào tay ai?

Ban biên tập LUẬTSƯ.NETĐăng ngày 20 tháng 5, 2026Cập nhật 30 tháng 9, 2026

Trong cuộc sống, vì nhiều lý do khách quan hoặc chủ quan, một cá nhân có thể đột ngột “biệt tích” khỏi nơi cư trú mà không để lại thông tin liên lạc. Sự vắng mặt này không chỉ để lại nỗi lo lắng cho gia đình mà còn mở ra hàng loạt hệ lụy pháp lý phức tạp: Ai sẽ quản lý khối tài sản họ để lại? Ai sẽ đứng ra trả các khoản nợ đến hạn, hay tiếp tục chu cấp nghĩa vụ cấp dưỡng?

Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho các bên liên quan và giữ vững sự ổn định của các quan hệ dân sự, theo quy định Bộ luật Dân sự 2015.

1. Yêu Cầu Thông Báo Tìm Kiếm Người Vắng Mặt Tại Nơi Cư Trú (Điều 64)

1.1. Điều kiện về thời gian biệt tích

Căn cứ Điều 64 Bộ luật Dân sự 2025 quy định người đó phải biệt tích 06 tháng liền trở lên.

Thời hạn 06 tháng này được tính từ ngày nhận được thông tin cuối cùng về người đó.
Nếu không xác định được ngày có thông tin cuối cùng thì thời hạn này được tính từ ngày liền kề sau ngày có thông tin cuối cùng.

1.2. Chủ thể có quyền nộp đơn yêu cầu

Không phải bất kỳ ai cũng có thể yêu cầu Tòa án tìm kiếm. Quyền này thuộc về những người có quyền, lợi ích liên quan. Họ có thể là:

Vợ, chồng, cha, mẹ, con, anh, chị, em ruột của người vắng mặt.
Chủ nợ, đối tác kinh doanh, người được hưởng cấp dưỡng từ người vắng mặt.
Người có chung quyền sở hữu tài sản với người vắng mặt.

1.3. Hệ quả pháp lý tại Tòa án

Khi đủ điều kiện, các chủ thể trên có quyền nộp đơn yêu cầu Tòa án thông báo tìm kiếm theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự. Đồng thời, họ có quyền yêu cầu Tòa án áp dụng ngay biện pháp quản lý tài sản của người vắng mặt để tránh thất thoát, hư hỏng.

2. Ai Sẽ Là Người Được Giao Quản Lý Tài Sản Của Người Vắng Mặt?

Khi một người vắng mặt, tài sản của họ không thể bị bỏ mặc. Điều 65 Bộ luật Dân sự 2025 thiết lập một thứ tự ưu tiên nghiêm ngặt về người sẽ chịu trách nhiệm quản lý khối tài sản này. Tòa án sẽ căn cứ vào từng trường hợp cụ thể để giao tài sản:

2.1. Nhóm đối tượng ưu tiên theo định đoạt trước hoặc quan hệ sở hữu, hôn nhân

Đối với tài sản đã được người vắng mặt ủy quyền quản lý thì người được ủy quyền tiếp tục quản lý;
Đối với tài sản chung thì do chủ sở hữu chung còn lại quản lý;
Đối với tài sản do vợ hoặc chồng đang quản lý thì vợ hoặc chồng tiếp tục quản lý; nếu vợ hoặc chồng chết hoặc mất năng lực hành vi dân sự, có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự thì con thành niên hoặc cha, mẹ của người vắng mặt quản lý.

Lưu ý đặc biệt:

Nếu người vợ hoặc chồng của người vắng mặt đã chết, mất năng lực hành vi dân sự, có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, thì tài sản sẽ được chuyển giao cho con thành niên hoặc cha, mẹ của người vắng mặt quản lý.

2.2. Nhóm đối tượng được chỉ định khi không có người ưu tiên

Trong trường hợp không xuất hiện bất kỳ ai thuộc các trường hợp nêu trên (ví dụ: người vắng mặt sống độc thân, không có tài sản chung, chưa từng ủy quyền cho ai), Tòa án sẽ tiến hành chỉ định:

Ưu tiên 1: Một người trong số những người thân thích của người vắng mặt (cô, dì, chú, bác, anh em họ…).
Ưu tiên 2: Nếu không có người thân thích nào đủ điều kiện hoặc đồng ý nhận, Tòa án sẽ chỉ định người khác (có thể là tổ chức hoặc cá nhân độc lập) để quản lý tài sản.

3. Trách Nhiệm Nặng Nề Của Người Quản Lý Tài Sản

Được giao quản lý tài sản của người khác không phải là một đặc quyền tự do, mà đi kèm với đó là những nghĩa vụ pháp lý rất nặng nề được quy định tại Điều 66 Bộ luật dân sự 2025:

Giữ gìn, bảo quản tài sản nghiêm ngặt: Người quản lý phải chăm sóc, bảo vệ tài sản của người vắng mặt với tinh thần trách nhiệm cao nhất — “như tài sản của chính mình”.
Xử lý nhanh tài sản mau hỏng: Đối với các tài sản là hoa màu, nông sản hoặc các sản phẩm khác có nguy cơ bị hư hỏng, biến chất theo thời gian, người quản lý có nghĩa vụ phải bán ngay để thu hồi tiền mặt, tránh thiệt hại kinh tế.
Thực hiện nghĩa vụ tài chính thay người vắng mặt: Người quản lý không được giữ khư khư tài sản mà phải dùng chính tài sản đó để thực hiện các nghĩa vụ cấp dưỡng, thanh toán các khoản nợ đến hạn, hoặc nghĩa vụ thuế/tài chính khác của người vắng mặt theo quyết định của Tòa án.
Hoàn trả tài sản và bồi thường thiệt hại: Khi người vắng mặt trở về, người quản lý phải giao lại toàn bộ tài sản và thông báo ngay cho Tòa án biết. Nếu trong quá trình quản lý, do lỗi chủ quan (cố ý hoặc vô ý) mà gây ra thiệt hại, hao hụt tài sản thì người quản lý bắt buộc phải bồi thường.

4. Quyền Lợi Hợp Pháp Của Người Quản Lý Tài Sản

Để đảm bảo tính công bằng và khuyến khích người quản lý thực hiện tốt trách nhiệm, Điều 67 Bộ luật Dân sự 2025 đã ghi nhận cho họ những quyền hạn cụ thể:

Quyền toàn quyền quản lý: Được sở hữu quyền chiếm hữu, quản lý thực tế đối với tài sản được giao theo đúng quyết định của Tòa án để phục vụ mục đích bảo toàn tài sản.
Quyền trích tài sản thực hiện nghĩa vụ: Người quản lý được quyền trích một phần tài sản (tiền mặt hoặc bán tài sản tương ứng theo phê duyệt) để chi trả các khoản nợ đến hạn, tiền cấp dưỡng hoặc nghĩa vụ tài chính của người vắng mặt.
Quyền được hoàn trả chi phí: Việc trông coi tài sản luôn phát sinh chi phí (chi phí lưu kho, bảo dưỡng xe bộ, thuê người bảo vệ, chi phí đi lại làm thủ tục…). Người quản lý được thanh toán các chi phí cần thiết này từ chính khối tài sản của người vắng mặt.

5. Cẩm Nang Thủ Tục Tố Tụng Dân Sự Tìm Kiếm Người Vắng Mặt

Để các quy định trên thực thi trên thực tế, người có quyền và lợi ích liên quan cần thực hiện đúng quy trình nộp đơn tại Tòa án theo các bước sau:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ yêu cầu

Hồ sơ chuẩn chỉnh gửi lên Tòa án nhân dân có thẩm quyền bao gồm:

Đơn yêu cầu thông báo tìm kiếm người vắng mặt tại nơi cư trú và quản lý tài sản của người đó.
Tài liệu, chứng cứ chứng minh người bị yêu cầu đã biệt tích 06 tháng liền trở lên (Ví dụ: Giấy xác nhận của Công an khu vực về việc người này không có mặt tại địa phương; các biên bản tìm kiếm trước đó…).
Tài liệu chứng minh mối quan hệ, quyền lợi liên quan của người làm đơn (Giấy khai sinh, Đăng ký kết hôn, Hợp đồng vay nợ…).
Danh mục tài sản kèm giấy tờ chứng minh quyền sở hữu của người vắng mặt (Sổ đỏ, đăng ký xe, sổ tiết kiệm…) và đề xuất người quản lý tài sản.

Bước 2: Nộp hồ sơ và thụ lý

Thẩm quyền: Tòa án nhân dân khu vực nơi người vắng mặt có nơi cư trú cuối cùng.
Tòa án kiểm tra hồ sơ, nếu hợp lệ sẽ thông báo nộp lệ phí. Sau khi nộp lệ phí, Tòa án chính thức thụ lý việc dân sự này.

Bước 3: Chuẩn bị xét đơn và Đăng tin thông báo

Trong thời hạn chuẩn bị xét đơn, Tòa án sẽ ra quyết định thông báo tìm kiếm người vắng mặt tại nơi cư trú.
Thông báo này phải được đăng trên báo trung ương trong 03 số liên tiếp và phát sóng trên đài phát thanh hoặc truyền hình trung ương 03 lần trong 03 ngày liên tiếp. Chi phí này do người yêu cầu chịu.

Bước 4: Ra quyết định của Tòa án

Hết thời hạn thông báo, nếu người vắng mặt vẫn không trở về hoặc không có tin tức gì, Tòa án sẽ mở phiên họp xét đơn và ra Quyết định thông báo tìm kiếm người vắng mặt tại nơi cư trú, đồng thời ra Quyết định giao tài sản cho người quản lý hợp pháp theo đúng quy định tại Điều 65 Bộ luật Dân sự.

Kết Luận

Việc nắm rõ các quy định này giúp thân nhân và các chủ nợ chủ động bảo vệ quyền lợi của mình, tránh việc tài sản bị phân tán, thất thoát hoặc tranh chấp không đáng có trong thời gian chờ đợi người vắng mặt quay trở về hoặc thực hiện các bước pháp lý cao hơn (như tuyên bố một người mất tích hoặc đã chết).

LUẬTSƯ.NET CHUYÊN TƯ VẤN VÀ CUNG CẤP CÁC DỊCH VỤ SAU:

Địa chỉ, số điện thoại Luật sư giỏi TP.HCM

Nếu bạn cần hỗ trợ trong việc giải quyết tranh chấp hợp đồng cho vay tài sản, hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn miễn phí và hỗ trợ pháp lý chuyên nghiệp.

LUẬTSƯ.NET – LUẬT SƯ GIỎI TP.HCM

📞 Số điện thoại: 0919989876 – 0919.989.876

📍 Địa chỉ: Số 203 Cộng Hòa, phường Tân Bình, TP.HCM
🌐 Website: www.luậtsư.net
📧 Email: tuvanmienphi@luậtsư.net

“Chọn chúng tôi, chọn giải pháp pháp lý hiệu quả nhất!

Tại sao chọn LUẬTSƯ.NET?

Đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm: Chúng tôi đã xử lý thành công hàng trăm vụ tranh chấp nợ khó đòi, từ cá nhân đến doanh nghiệp.
Tư vấn toàn diện: Hỗ trợ khách hàng từ giai đoạn tư vấn ban đầu đến khi thi hành án.
Chi phí minh bạch: Cam kết chi phí dịch vụ hợp lý, rõ ràng, không phát sinh.
Thời gian giải quyết nhanh chóng: Luật sư của chúng tôi luôn đặt lợi ích khách hàng lên hàng đầu và tối ưu hóa thời gian xử lý vụ việc.