Dân sựBài viết pháp lý

ĐỨNG TÊN GIÙM NHƯNG KHÔNG CHIA TIỀN BỒI THƯỜNG THÌ CÓ KIỆN ĐƯỢC KHÔNG?

Ban biên tập LUẬTSƯ.NETĐăng ngày 04 tháng 5, 2026Cập nhật 30 tháng 9, 2026

Mình muốn hỏi là bà ngoại mình mất mà không để lại di chúc, mà hồi xưa họp gia đình thì có chia cho nam 10 cao nữ 10 cao đất không tách để chung sổ bà ngoại đứng, không may bà ngoại mất thì người con út đại diện đứng tên đất giờ đất được bồi thường thì người con út này không chia ra cho anh chị trong nhà nói là đất của mình. Em muốn làm đơn kiện có được không ạ, vì đây là đất cha mẹ để lại chứ đâu phải đất của người con út làm ra. Em muốn hỏi có kiện được không ạ

Trong quan hệ gia đình, việc nhờ một người đại diện đứng tên trên sổ đỏ sau khi cha mẹ qua đời là chuyện thường xuyên xảy ra vì sự tin tưởng. Tuy nhiên, khi đất đai biến thành giá trị tài sản lớn (đặc biệt là khi có bồi thường từ Nhà nước), mâu thuẫn bắt đầu nảy sinh.

I. Xác định di sản thừa kế khi bà ngoại mất không để lại di chúc

Theo thông tin bạn cung cấp, bà ngoại mất không để lại di chúc. Căn cứ theo Điều 650 Bộ luật Dân sự 2015, trường hợp không có di chúc, di sản sẽ được chia theo pháp luật.

Hàng thừa kế thứ nhất bao gồm những ai?

Căn cứ Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, hàng thừa kế thứ nhất của bà ngoại bạn bao gồm:

Vợ, chồng của bà ngoại (nếu còn sống).
Cha đẻ, mẹ đẻ của bà ngoại (nếu còn sống).
Con đẻ, con nuôi hợp pháp của bà ngoại (bao gồm mẹ bạn, người con út và các anh chị em khác).

Nguyên tắc chia: Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau. Như vậy, về mặt pháp lý, tất cả các con của bà ngoại đều có quyền ngang nhau đối với mảnh đất này, trừ khi có văn bản từ chối nhận di sản hợp lệ.

II. Việc con út đại diện đứng tên sổ đỏ có biến đất thành tài sản riêng?

Việc người con út đại diện đứng tên trên GCNQSDĐ sau khi bà mất thường thuộc một trong hai trường hợp:

Trường hợp 1: Các đồng thừa kế lập văn bản thỏa thuận cử người con út đại diện đứng tên trên GCNQSDĐ (để thuận tiện quản lý, kê khai).
Trường hợp 2: Người con út tự ý làm thủ tục kê khai di sản thừa kế hoặc giả mạo chữ ký các thành viên khác để sang tên một mình.

Lưu ý quan trọng: GCNQSDĐ chỉ là chứng thư pháp lý để Nhà nước xác nhận quyền sử dụng. Nếu các anh chị em khác có bằng chứng chứng minh đây là đất chung của bà ngoại để lại, và việc người con út đứng tên chỉ là hình thức “đứng tên giùm” hoặc “đại diện cho hộ gia đình/nhóm thừa kế”, thì người con út không có quyền chiếm hữu toàn bộ số tiền bồi thường.

III. Giá trị pháp lý của cuộc họp gia đình

Bạn có nhắc đến việc gia đình từng họp và thống nhất chia đất nhưng chưa tách thửa.

Nếu có biên bản họp gia đình (có chữ ký các thành viên): Dù chưa thực hiện thủ tục tách thửa tại cơ quan nhà nước, biên bản này thể hiện ý chí của các đồng thừa kế về việc phân chia tài sản.
Nếu chỉ là thỏa thuận miệng: Sẽ khó khăn hơn trong việc chứng minh, nhưng vẫn có thể củng cố bằng lời khai của người làm chứng hoặc các chứng cứ gián tiếp khác.

Khi đất bị thu hồi, tiền bồi thường được trả dựa trên diện tích đất bị thu hồi. Do đó, nó phải được chia theo đúng thỏa thuận ban đầu hoặc chia đều theo pháp luật.

IV. Quyền khởi kiện và thời hiệu khởi kiện

Bạn (hoặc mẹ bạn) có kiện được không?

Câu trả lời là: HOÀN TOÀN ĐƯỢC.

Mẹ bạn (với tư cách là hàng thừa kế thứ nhất) có quyền khởi kiện yêu cầu:

Xác định diện tích đất (hoặc số tiền bồi thường) là di sản thừa kế của bà ngoại.
Yêu cầu chia di sản thừa kế theo pháp luật hoặc theo thỏa thuận gia đình.
Bác bỏ quyền sở hữu riêng của người con út đối với số tiền bồi thường.

Thời hiệu khởi kiện là bao lâu?

Theo Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015:

Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản.

V. Quy trình thực hiện thủ tục kiện đòi quyền lợi

Bước 1: Hòa giải tại cơ sở

Theo Luật Đất đai, tranh chấp ai là người có quyền sử dụng đất phải thông qua hòa giải tại Ủy ban nhân dân xã/phường nơi có đất.

Nếu hòa giải thành: Lập biên bản, các bên thực hiện theo thỏa thuận.
Nếu hòa giải không thành: UBND xã sẽ lập biên bản hòa giải không thành. Điều kiện bắt buộc để nộp đơn lên Tòa án.

Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện

Hồ sơ bao gồm:

Đơn khởi kiện (theo mẫu của Tòa án).
Chứng minh nhân dân/CCCD, sổ hộ khẩu của người kiện.
Giấy tờ chứng minh quan hệ huyết thống (Giấy khai sinh để chứng minh là con bà ngoại).
Giấy chứng tử của bà ngoại.
Các giấy tờ về đất đai (Bản sao GCNQSDĐ, quyết định bồi thường, hỗ trợ tái định cư).
Chứng cứ chứng minh đất là của bà ngoại: Biên bản họp gia đình, sổ địa chính cũ, người làm chứng…
Biên bản hòa giải không thành tại xã.

Bước 3: Nộp đơn tại Tòa án nhân dân khu vực

Nơi có mảnh đất tọa lạc sẽ là nơi có thẩm quyền giải quyết. Tòa án sẽ thụ lý, yêu cầu đóng tạm ứng án phí và tiến hành xét xử.

Lời khuyên pháp lý từ Luật sư

Thu thập bằng chứng “Đứng tên giùm”: Lưu giữ tin nhắn, ghi âm cuộc gọi hoặc người làm chứng khẳng định việc con út đứng tên là đại diện cho anh chị em.
Ngăn chặn giải ngân tiền bồi thường: Ngay khi nộp đơn khởi kiện, mẹ bạn nên làm Đơn yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời gửi Tòa án và Ban quản lý dự án bồi thường để yêu cầu tạm dừng chi trả tiền cho người con út cho đến khi có phán quyết của Tòa.
Lập luận về nguồn gốc đất: Nhấn mạnh đất có nguồn gốc từ bà ngoại, không phải do người con út tự khai phá hay mua lại. Việc người này nói “đất của mình” mà không chứng minh được văn bản tặng cho hay mua bán hợp pháp từ bà ngoại là vô căn cứ.

LUẬTSƯ.NET CHUYÊN TƯ VẤN VÀ CUNG CẤP CÁC DỊCH VỤ SAU:

Địa chỉ, số điện thoại Luật sư giỏi TP.HCM

Nếu bạn cần hỗ trợ trong việc giải quyết tranh chấp hợp đồng cho vay tài sản, hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn miễn phí và hỗ trợ pháp lý chuyên nghiệp.

LUẬTSƯ.NET – LUẬT SƯ GIỎI TP.HCM

📞 Số điện thoại: 0919989876 – 0919.989.876
📍 Địa chỉ: Số 203 Cộng Hòa, phường Tân Bình, TP.HCM
🌐 Website: www.luậtsư.net
📧 Email: tuvanmienphi@luậtsư.net

“Chọn chúng tôi, chọn giải pháp pháp lý hiệu quả nhất!

Tại sao chọn LUẬTSƯ.NET?

Đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm: Chúng tôi đã xử lý thành công hàng trăm vụ tranh chấp nợ khó đòi, từ cá nhân đến doanh nghiệp.
Tư vấn toàn diện: Hỗ trợ khách hàng từ giai đoạn tư vấn ban đầu đến khi thi hành án.
Chi phí minh bạch: Cam kết chi phí dịch vụ hợp lý, rõ ràng, không phát sinh.
Thời gian giải quyết nhanh chóng: Luật sư của chúng tôi luôn đặt lợi ích khách hàng lên hàng đầu và tối ưu hóa thời gian xử lý vụ việc.